Jan nou pale ak fanm ak tifi nan kilti nou, di anpil sou sitiyasyon fanm ak wòl yo jwe nan sosyete a. Jis jounen jodi a, nou kontinye ap di tifi ki pa rive fè travay byen nan kay, yo p ap janm jwenn gason ki pou ranmase yo. Lè se pa konpetans ak kapasite tifi nou kesyone sou baz si sa ap nan benefis gason pita, nou kritike kò yo depi tou piti pou montre yo, si yo p ap ka bay gason plezi, yo p ap gen twòp valè pase sa. Nou sitire konpòtman sa yo tèlman, nou bliye konsekans yo ka gen nan lavi tifi ki ka bloke yo pita. Poutan, fòk nou rive jwenn yon fòmil pou kwape vye mantalite k ap devalorize fanm depi tou piti nan sosyete a.

Nou souvan panse si nou pa bat yon timoun nou pa fè l anyen ki grav. Paske nan tèt nou si se de pawòl nou di l, sa p ap blese l ni kite mak sou li. Poutan, li enpòtan pou jenerasyon pa nou an konprann vyolans fanm ak tifi ap sibi nan sosyete a pa sèlman fizik. Se pa sèlman lè gen san k ap koule osnon je anfle, vyolans gen valè. Anpil fwa, sa n ap di tifi depi tou piti pi vyolan e ka fè yo plis mal pase kou nou te ka ba yo. Anpil fwa, vyolans vèbal ak emosyonèl gen menm pwa ak vyolans fizik. Menm jan baton ka fè yon tifi mal epi gen konsekans sou li lè l pi gran, move pawòl ak atant ki diminye yo ka fè menm dega a.

Toutotan nou kontinye kwè pi gwo reyisit yon fanm se maryaj oubyen jwenn yon gason ki ka okipe l, mantalite sa a ap kontinye vale teren e kontinye fè dega nan lavi tifi ak jèn fanm chak jou pi plis. Lè nou kontinye di yon tifi gason p ap ranmase l pou bagay souvan ki san enpòtans, sa montre aklè nou p ap tann anyen vre de fanm nan sosyete a, si se pa pou yo ekziste pou bay gason plezi e rann lavi gason pi fasil. Leve tifi ak pawòl sa a nan tèt yo, se atake estim yo te ka gen nan tèt yo depi piti. Malerezman, yon aksyon konsa gen anpil chans pou gen repèkisyon nan lavi yo menm lè yo ta rive granmoun.  Men tou sa ka lakoz, yo pa ka refize okenn gason menm si se ta yon moun ki ta reprezante yon danje pou byennèt yo.

Gwo konsekans sa yo dwe fòse nou gade fleyo sa a pi prè, pou n ka sispann leve tifi nou yo nan mantalite de grenn gòch sa a. Yon bò, paske koze sa a fè tifi konprann yo pa vo anyen si yo pa rive jwenn yon gason « ranmase  yo» jan manman yo, papa yo osnon moun ki nan antouraj yo te toujou konn di yo. Men yon lòt bò, li fè yo nonplis pa ka evalye okenn moun k ap gen pou prezante devan yo. Tifi nou leve nan mantalite sa a ap toujou gen tandans pran nenpòt moun ki vin devan yo epi konsidere moun sa a tankou yon Bondye ki vin sove l. Se jan de pawòl sa yo ki pral fè pita, lè yo tounen jèn fanm, yo pral kwoke gason byen wo menm si gason sa a ta derespekte yo maten midi e swa. Se sa ki pral fè tou yo vle touye lòt fanm pou kenbe gason sa a, e menm rive sibi vyolans ki ka koute yo lavi yo, paske nan tèt yo se yon lonè gason ki ranmase yo a te fè yo. Yon pawòl konsa gen gwo enpak sou lavi tifi, sou sa yo ka fè ak fòs kouraj yo, ak jan yo wè relasyon yo genyen ak gason pi devan.

Anpil jèn fanm jodi a kontinye ap sibi vyolans nan men gason e mantalite sa a pou bokou nan sa. Sosyete pa nou an deja ap mete gwo presyon sou fanm, li lè li tan pou n kòmanse retire nan presyon sa yo olye nou kontinye fèmen je nou tankou sa pa t regade nou. Li enpòtan anpil pou nou kòmanse panse sou  jan n ap leve tifi nou yo epi veye sa n ap di yo pou n pa mete apsè sou klou. Nenpòt defo yo ta genyen oubyen yon pati nan kò yo ki pa ta nan nòm sosyete a ekzije a, pa yon rezon pou nou remete an kesyon valè yo ak kapasite yo kòm moun. Li lè pou nou sispann di tifi nou yo pawòl k ap toupizi yo epi fè yo paka gen konfyans nan tèt yo, paske fòk nou rive bay sosyete a fanm ki mèt tèt yo ki ka ede l avanse.

Atik: Stef-any

Foto: Flickr

Comments

comments