Kristinaaaaa… Kristinaaaaaaaa… Kristinaaaaaaaa!!!

Mwen m fin fou, m ap chèche kiyès k ap rele m konsa nan lari Petyonvil, m pa ka wè kiyès k ap rele m nan. Pandan m ap vire touwon nan lari a, je m al tonbe sou Tifane ak manman l k ap fè m siy ak men yo, pou m mache vin jwenn yo, nan yon kafou ki pi ba kote m te kanpe a. Se ak tout yon gwo souri, yo resevwa m nan yon bèl lakou ki gen yon ansyen kay familyal, stil ane swasant (60) yo ladann.

427344_10200515404308528_574526411_n

Bri machin ki t ap pase deyò yo, te anpeche nou fè entèvyou a nan lakou a. Se Tifane ankò, ki di m “Ann ale nan salon an pito”… M te kontan wè se pa t ak atis la, m te vin fè entèvyou Bèlnègès la; tèlman li te byen alèz, byen senp e mete m nan yon anbyans pou nou pale de sa ki enpòtan pou nou, tankou de bon zanmi.

Istwa Tifane ak aksepte tout sa l genyen tankou koulè l, po l, cheve l, gwo dèyè l la (se li menm ki di m sa), kòmanse depi lè li te kite Ayiti pou l al nan inivèsite Ozetazini nan kòmansman lane 2002. Tout lajwa l, se pran swen tout sa Bondye fè l kado. E lè m te mande l, sa l fè pou l pran swen cheve l, li te jwenn twòp bagay pou l di m…

Byen enestale w, ann al tande sa l gen pou di nou…

Kisa ki fè Tifane voye mesaj, li se yon fanm ayisyèn ki nwa, e li aksepte cheve l jan l ye a?

Rasin desizyon sa a, se yon eksperyans m te fè kote m tap viv nan Chicago nan peryòd lè m te nan inivèsite nan lane 2002. Se mwen sèl ki te sot kote m te soti a. E menm moun ki te nwa nan lekòl la, te kwè yo gen yon bagay anplis mwen paske menm si m menm koulè avè yo, men m se ayisyen e yo se ameriken nwa. Nan je yo, m te yon lòt kalite nwa.

 M te di tèt mwen, fòk m gen yon bagay ki pou fè m parèt diferan ki ka montre kote m sòti toutbon. Epi yon bon maten,  m ta pral fè yon retouch pèmanant nan tèt mwen, m reflechi pandan mwè tout repous cheve m genyen… M di: Sa m ap fè la a?

M ka pi bèl ak sa m genyen. M fè sa,m depoze bwat pèmanant lan. M fè kadol an aprè e depi lè sa a, cheve m natirèl. Lane vin ap pase, m vin rann mwen kont desizyon sa anvayi tout lavi m…

tifane

Kòman moun nan antouraj ou, te wè chanjman sa a?

Tout moun pa t renmen l. M sonje, matant mwen te di m: Sa w fè a cheve a la a? Paske lè sa a m te kòmanse trese yo de (2) dwèt  epi m lage yo pou m fè afro. Se te yon chòk pou li.

Men nan moman sa a, mwen se aksepte m t ap aksepte kiyès mwen ye toutbon. E se nan menm epòk sa a, mwen te vin anpè ak tèt mwen e m te kòmanse viv byen depi lè sa a, san sa moun panse pa afekte lavi m.

Kòman sa te ye, lè w te fenk kòmanse ap pran swen cheve w natirèl?

Tranzisyon an te difisil anpil pou mwen. Men se te yon tès detèminasyon li te ye pou mwen tou, an menm tan. Cheve m te trè frajil nan peryòd sa a. M pa t ka demele yo, e lè m mouye yo, se rache yo rache plis.

Lè m vin wè sa, mwen trese yo de dwèt, epi m kite yo fè youn ( 1) ou de (2) semèn trese, epi mwen koupe pwent ki gen pèmanant ladan yo toujou yo. Lwil doliv te sove lavi m nan peryòd sa a, paske se li ki te fè cheve m, yon ti jan fasil pou demele.

Poukisa ou renmen chanje stil ak cheve w konsa?

Mwen pa fanatik woutin ditou. Sa pral depann de kòman m santi m, m ka chanje stil ak koulè cheve m nenpòt kilè. Manman m toujou di m, se paske mwen se yon atis ki fè m sa. M tèlman renmen chanje stil ak cheve m, m pa vle pou m fè yon makakri epi paske m se yon atis, okenn moun pa janm di m si stil mwen fè a pa bon. Se menm jan an pou rad, m ap mete sou mwen. Dèfwa, mwen an blan nèt pandan plizyè mwa, gendelè se mov oubyen jon abriko, elatriye… Sa sèlman depann de kòman m santi m nan peryod la.

1238976_10201820306250261_300785359_n

Ki de (2) pwodui, ou itilize souvan e cheve w pa ka viv san yo?

Premye a, m ka di se bèdekarite. M gen yon zanmi afrikèn ki rete bò lakay mwen ki rele Angela ki sòti nan peyi l Togo ak bèdekarite a tou natirèl san melanje. Cheve m tèlman renmen pwodui sa a, m pa kwè y ap ka viv san yo. Mwen itilize l tou sou po m, paske li fè po m bèl e an sante. Se vrèman pwodui nimewo 1 pou mwen.

Shea-Butter

Dezyèm pwodui a se, chanpou ki tou rens, yon ansyen mak pwodui ki rele “Creme of Nature” ki fèt a baz de flè solèy, bèdekarite ak lwil doliv. Li pa gen okenn pwodui ki agresif pou cheve a. Non sèlman li byen idrate cheve m, men an menm tan tou m renmen l paske rens lan tou nan chanpou a. Se sa ki fè mwen toujou bay fè de (2) chanpou lè m ap lave cheve m avè l. Konsa premye a, retire salte ki te nan cheve m yo, dezyèm nan idrate cheve a.

creme-of-nature-detangling-shampoo-z

Esplike m an detay, etap pa etap ki rejim ou bay cheve w?

Premye bagay la, m pa janm demele cheve m sèk. Paske cheve m kase peny deja (Li tonbe ri…) M gen yon gwo peny demelwa, m itilize l pou m demele cheve a, lè m ap ba l dezyèm chanpou/rens Creme of Nature la. Epi, mwen toujou lave cheve m ak dlo ki tyèd piske mwen sèvi ak bèdekarite a anpil, ou konnen se yon pwodui ki gra li ye, mwen oblije  itilize dlo tyèd pou retire kouch ki te la deja yo.

Lè m fini ak lavaj la, mwen separe cheve m an plizyè pati, m fè yon ti seche l tou piti ak yon sèvyèt, epi pandan l tou imid lan, mwen mete bèdekarite ladann. Menm kote a, cheve a byen ramoli. M trese l de (2) dwèt, epi m kite l. Nan demen, m pase yon ti krèm m konn penyen ladan yo, epi sa w tande a, m bèl tifi.

Poukisa, ou pa janm kite cheve w lonje?

Paske li raple m lè m te gen pèmanant. Mwen santi m, pi alèz ak bèl ti afro m nan tèt mwen. Paske pou mwen, cheve natirèl pa yon stil sèlman. Se yon deklarasyon m fè ak cheve m jan l ye a ki montre cheve m bèl e w ap aksepte l jan l ye a, paske mwen menm m aksepte l. E depi lè mwen te pran desizyon sa a, se te toujou sa m te kwè.

maxresdefault

Ki de (2) erè ou fè pandan w ap pran swen cheve w, ou pa ta swete okenn lòt moun fè?

Pa janm demele cheve a ak ti peny, paske sa kase cheve a anpil. Epi, cheve natirèl pa menm jan ak cheve ki gen pèmanant, kote ou ka al nan stidyo al pran chalè pou seche cheve w. Yon moun ka blo cheve l yon fwa konsa, lè li natirèl men pa pran sa kòm abitid paske sa abime cheve a anpil anpil. Chèche lòt ti teknik pou kite cheve a seche osinon pou detire l plis san chalè.

Kisa ki fè w se yon Bèlnègès?

Papa m ak manman m t toujou di m se yon bèl tifi, depi lè m te tou piti. se sa k fè si yon nèg osnon nenpòt lòt moun nan ta konprann se sa l ta pral di m pou m egare, li t ap anreta anpil.

manman tifane

Mwen grandi ak moun ki fè m konnen m bèl. Men sa pa janm pran pye sou bote fanmi m toujou di m, m dwe genn anndanm lan. Tout pandan m ap grandi, moun pa janm felisite m pou sa je yo ka wè sèlman. Sa pa entèrese m tou, pou m pi bèl fi ki egziste sou latè. Mwen pa gen ti nen pwenti, ni ti bouch pwenti. Mwen gen gwo dèyè (wi mete sou sa je m ban mwen an, li di sa de (2) fwa pandan entèvyou a), e mwen kout, senti m laj, mwen gen trè nan figi m ki montre m gen san desandan afriken, tout sa e plis ankò fè m santi m se yon Bèlnègès.

E mwen panse se sa nou dwe montre pitit fi nou yo depi kounya a. Pa felisite yo sèlman pou sa je moun pral wè pou sa pa monte nan tèt yo. E se sa ki te ban m tout motivasyon sa a, pou m pataje sa ak tout lòt bèlnègès yo.

E si jamè yon moun ta di w, ou pa bèl ak cheve w jan w te fèt avè l la, oubyen ak koulè po w genyen an, di l, li twonpe l anpil anpil.

Yon mesaj pou tout lòt Bèlnègès yo?

Lè m wè yon pakèt, bèl tifi an Ayiti, anpil ladan yo pa gen lajan pou yo al nan stidyo epi yo gen pèmanant nan tèt yo, sa fè m mal. E mete sou sa, pèmanant lan ap fini avè yo. Yo pa gen cheve pou yo penyen. Tout devan tèt yo fin rache, paske yo pa gen ase mwayen pou kenbe mentnans cheve pèmanant lan.

Poukont nou, nou ka al gade videyo sou Youtube, kisa a lavni pèmanant ka fè yon moun. Ou ka wè jodi a, ou ka pa janm santi anyen kounya a, men alalong, konsekans yo ap vini kanmenm.

M pap jije moun ki kontinye ap mete pèmanant. M jis vle di Bèlnègès yo, aksepte yo bèl ak sa ki pou yo. Fòk ou dakò, se pa tout moun k ap dakò avè w. Fòk ou dakò, se pa tout moun k ap felisite w. Fòk ou pare pou w tande moun k ap di w, ou te pi bèl, lè w te gen pèmanant nan tèt ou.

Men sa ki pi enpòtan an, se konnen ou pi bèl ak sa ki pou ou, paske Bondye pa konn fè erè.

269235_10200790958757217_68656096_n

Lè m te fin fè ti pale sa ak Tifane, m te santi m enspire. Jwenn yon moun ki deside viv e aksepte tout sa l posede, kalite l ak defo l, sa ki bèl ak sa ki pa bèl li genyen, se toujou yon gran dekouvèt pou mwen. M espere menm jan ak mwen, ou te jwenn mòso enspirasyon pa w e sa ede w renmen e pran swen sa w genyen chak jou plis.

Tande la, sou kont Souncloud Bèlnègès la, tout entèvyou a

Comments

comments