Youn nan bagay ki toujou fè fanm gen pwoblèm youn ak lòt se konpetisyon. Depi lè tifi ap leve nou montre yo, yo dwe fè yon jan pou yo pase pou pi bon pase lòt tifi parèy yo. Kòmanse sou kiyès ki gen pi long cheve, pase pran kiyès ki gen bèl poupe ak lòt bagay materyèl, youn nan premye bagay timoun, sitou tifi aprann se konpare tèt yo ak lòt timoun parèy yo pou bagay ki san valè. Pita, tifi sa yo tounen fanm ki panse yo siperyè pase yon lòt fanm ki pa ka met talon kikit, al nan stidyo elatriye… menm jan ak yo, tankou se te sa ki te pi enpòtan nan lavi. Sa ki pi grav la, nou fè yo kwè talon kikit ak lòt pil bakanklan ka fè gason vle yo. Kidonk, rayisman sosyete a kreye nan mitan fanm depi tou piti a, ale pi lwen pase bagay materyèl, se pito yon kesyon ekzistans devan gason.

yasss

Vye mantalite sa a divize fanm an plizyè kategori kote youn ap chèche pase pou pi bon pase lòt. De nan kategori sa yo nou pi souvan rankontre se : Fanm ki panse « pa m pi bon » ak yon lòt ki pa gen pyès konfyans nan tèt yo, ki pa janm wè sa yo fè bon, ki toujou ap chache kopye sou moun ki sanble egzanp lan, menm si se ekzanp sa a ta yon ilizyon.  M sonje m te konn toujou mal alèz lè m te pi piti lè m te konn pral nan ti fèt nan lekòl mwen.  Se pat bagay m te renmen ditou. Paske m pa t konn santi m bèl tankou lòt tifi nan klas la. M te konn toujou santi rad pa m pa yo pa bèl ase paske yo pat achte yo nan gwo magazen osinon lòtbò tankou pa lòt timoun yo.

Mete sou santiman malalèz ak tristès sa a, pwofesè m te genyen an pat konn menaje timoun. Li te konn montre aklè men kiyès nan klas la ki gen pi bèl rad, men ki moun ki pi bèl e se moun sa yo ki te parèt pi enpòtan pou li. Se moun sa yo li te toutan ap site non yo, mande yo pou paran yo elatriye. Sa te vinn fè m santi m pi tris toujou. M te konn menm rive ap kesyone poukisa paran pa m pat tankou paran lòt timoun yo ? Poukisa m pat konn tankou timoun klas la, konsa madam nan ta renmen m tou, li ta mande m pou paran m tou.

Pandan m grandi, m vin konprann epi m rive aksepte sa m genyen san m pa eseye konpare tèt mwen ak lòt. Non sèlman m rive konprann, men tou m rive depase lide sa yo ki ta fè kwè si w pa gen yon bagay oubyen si w pa tankou yon lòt ou pa bon an. Menm si mwen m rive depase sa jodi a, m konnen gen anpil tifi ki toujou ap sibi mòd presyon sa yo.

Sa pou nou konprann se jan de santiman sa yo kreye fristasyon e se pa tout moun ki ka rive depase yo sitou lè se tou piti ou te aprann sa. Nou nan sosyete a, asire nou pou konpetisyon sa a toujou ekziste nan mitan fanm paske nou pè sa yo ka fè si yo rive renmen tèt yo, wè lòt fanm menm jan ak tèt yo epi met tèt yo ansanm pou yo reyalize yon bagay. Nou fè fanm konprann se yon bagay ki nòmal pou youn pa vle wè lòt, pou youn gade lòt kòm matlòt. Lè fason panse kriminèl sa a fin anrasinen nan tèt jèn fanm, tout kote yo pase yo santi yo dwe konpare tèt yo ak yon lòt pou yo pase pou pi bon. Mete sou sa, kòm nou se yon sosyete ipwokrit, olye nou kesyone sa nou pito ap montre nou alamòd sou rezo sosyo yo, nan rele lòt fanm « sistè », menm si pita se nou k ap vann yo, se nou k ap fè kòmsi nou pa konnen yo lè nou sou biwo nou, osnon sal repitasyon yo jis pou n ka atire atansyon sou nou devan gason.

Fòk nou rive konvenk tifi ak jèn fanm valè yo pa chita nan bagay materyèl. Fòk nou fè yo konprann olye pou yo chèche gen valè devan gason, yo dwe pito chèche wè tèt yo kòm moun ki gen valè pou kapasite yo ak sa yo vle ye.  Fòk nou ede yo wè konpetisyon an ak yon lòt je. Olye pou yo panse yo vo yon bagay pou yon pantalon yo genyen ke yon lòt pa genyen, montre yo pito devlope lespri kritik yo, kreye, inove, reziste pou yo ka rive tounen fanm yo vle ye a e pote kontribisyon pa yo nan sosyete y ap evolye a.

Li t ap pi bon si nou aprann tifi yo depi tou piti pa gen okenn rezon ki dwe fè yo kwè yon lòt tifi pi bèl, pi chèlbè pase yo. Menm si lòt la ta gen cheve pi long oubyen ta gen bagay yo pa genyen, aprann tifi yo renmen epi akspete tèt yo. Aprann yo dakò ak tèt yo, aprann yo aksepte tèt yo jan yo ye a. Pa konfonn reziyasyon ak akseptasyon. Paske si nou fè yo reziyen yo, y ap toujou rete fidèl ak lide sosyete a ki fè yo kwè yo paka fè anyen pou tèt yo a.

Atik: Stef-Any

Foto: Saddi Khali

Comments

comments