Lajan pa ka achte tout fanm

Lajan se yon mal nesesè, jan nou repete l souvan nan kilti nou an Ayiti. Se vre nou bezwen l pou nou itilize chak jou, men se pa tout bagay li ka achte. Anpil gason lakay nou panse yo ka achte fanm ak lajan. Se sa ki fè pou anpil nan yo, fanm parèt nan je yo tankou yon machandiz e yo toujou pare pou met lajan deyò pou yo posede fanm sa a. Nou pa ta dwe kontinye leve ni tifi ni ti gason nan yon mantalite konsa, paske jan yo pral konsidere tèt yo ak jan y ap gen pou konsidere lòt moun nan antouraj yo pita ka bay sosyete a plis pwoblèm.

Se vre n ap viv nan yon peyi kote mizè ap detwi lavi ak avni moun chak jou, men jan nou fè timoun sitou ti gason wè lajan, gen anpil danje ladann. Rapò nou fè ti gason gen ak lajan fè yo panse lè yo pi gran, depi Kontinye li

Règ fanm pa sal, li nòmal

Règ tifi ak fanm se youn nan pi gwo sijè tabou an Ayiti. Nou wont pale de dosye sa a paske nan tèt anpil nan nou, règ fanm se yon bagay ki sal e ki dwe ret nan kache. Atitid sa a fè anpil tifi leve san enfòmasyon ki te kapab itil yo sou règ yo. Soti anndan lakay rive sou ban lekòl, pi fò mesaj tifi ak fanm kontre pandan y ap grandi fè yo kwè règ yo se yon pwoblèm, mete sou sa yo dwe wont lè yo genyen l. Li lè, li tan pou nou sispann pale de règ tankou nou te nan epòk grangrann nou, paske konsepsyon nou gen de règ fè tifi ak fanm nan sosyete a plis mal pase byen.

Se pa pale nou pa pale de règ fanm ditou an Ayiti. Nou pale de li, men lè nou resi fè sa se Kontinye li

Tifi pa bezwen gason pou ranmase yo

Jan nou pale ak fanm ak tifi nan kilti nou, di anpil sou sitiyasyon fanm ak wòl yo jwe nan sosyete a. Jis jounen jodi a, nou kontinye ap di tifi ki pa rive fè travay byen nan kay, yo p ap janm jwenn gason ki pou ranmase yo. Lè se pa konpetans ak kapasite tifi nou kesyone sou baz si sa ap nan benefis gason pita, nou kritike kò yo depi tou piti pou montre yo, si yo p ap ka bay gason plezi, yo p ap gen twòp valè pase sa. Nou sitire konpòtman sa yo tèlman, nou bliye konsekans yo ka gen nan lavi tifi ki ka bloke yo pita. Poutan, fòk nou rive jwenn yon fòmil pou kwape vye mantalite k ap devalorize fanm depi tou piti nan sosyete a.

Nou souvan panse si nou pa bat yon timoun nou pa fè l anyen ki grav. Paske nan tèt nou si se de pawòl nou di l, Kontinye li

Gen abi nan jwèt manman ak papa

Youn nan jwèt pou timoun ki pi popilè nan kilti nou se jwèt manman ak papa. Si w te leve an Ayiti, l ap difisil pou w pa t konn fè jwèt manman ak papa ak yon ti gason, kit li se ti frè w osnon pitit gason kay vwazin nan. Règ jwèt sa a se pou tifi a jwe wòl manman e pou ti gason an tounen papa. Nan chèche byen jwe wòl sa a, youn konn abize lòt seksyèlman, souvan san yo pa konnen si se abi y ap fè. Sa se yon danje, paske nou pa ta dwe aksepte okenn zak ki ankouraje abi nan sosyete a, menm nan jwèt ak griyen dan.

Jwèt manman ak papa a ka parèt inosan, paske se yon pratik nou pifò leve ladan l. Dayè, anpil paran aksepte pitit yo fè jwèt sa a paske yo pa wè anyen ki mal ladann. Nan tèt anpil nan nou, jwèt sa a se Kontinye li

Swiv zanmi’w Bèlnègès

Tumblr Logo

Fotochout/Konsepsyon BELNEGES

Belneges sou Youtube

Facebook