Pi souvan, lè nou tande yo fòse yon moun fè bagay se kadejak ki pase nan tèt nou. Se nòmal paske kadejak pa janm fèt nan konsantman tou de moun ki enplike nan zak la. Men kadejak pa sèl zak ki fèt san konsantman. Gen anpil lòt zak manipilasyon plizyè gason itilize pou bay jèn fanm presyon jis pou rive kouche yo. Pa gen anyen mal nan kouche ak yon moun, men fè sa dwe yon desizyon nou tou de pran aklè. Kouche ak yon gason pa dwe janm yon bagay nou santi moun nan ap manipile n osnon fòse n pou n fè.

 

Lè n fenk demwazèl, li ka difisil pou n detekte zak manipilasyon gason. Paske a laj sa a, nou ka poko konnen ki piwèt ki anba pye gason k ap mache pwofite de kò fanm pou ka pyafe sou valè fanm yo kapab; paske nou konnen jan sosyete a ap tann pou ba yo grad jènjan nan je tout moun. Men, menm si w pa ta ko gen anpil eksperyans nan relasyon ak gason, gen bagay depi w wè yo w ap konn kote w gad. Pa ekzanp, anpil nan nou panse depi yon gason di n “je tèm”, sa sifi pou n kite l kouche nou. Sa se youn nan pi gwo manti sosyete a ba nou, men ki nan avantaj gason, paske yo konnen sa tounen yon pwen sansib pou yo rive sou nou depi yo ta vle fanm. Anpil jèn gason itilize “je tèm” tankou kapòt, paske yo konnen depi yo fin itilize l yo pa gen anyen pou yo wè ak li ankò. Menm si w ta gwòs aprè, y ap di w se pa pou yo paske yo te met kapòt. Eben se menm jan an menm si aprè “je tèm” yo a ta blese w nan nanm ou, se pa pou yo sa. Yo pa di yon jèn fanm yo renmen l paske yo kwè nan sa, ni yo pa pè paske se manti y ap bay, men yo di l paske yo konnen sa ap ba yo pèmisyon san limit pou gen aksè ak kò l.

Akoz de imaj ki nan tèt nou sou “je tèm” nou wè nan fim, nou tande nan mizik, ak sa n ap wè sou entènèt la sou moun ki renmen, depi nou tande yon “je tèm” tèt nou cho kou vè lanp. Nou kwè moun sa a sensè e nou pare pou nou fè tout sa moun sa a vle nou fè. Malerezman, lè lè a rive pou n konprann nou pran nan mannigèt, malè a konn gentan rive. Se la a danje a ye paske si sosyete a te ankouraje relasyon ki onèt ant fanm ak gason, “je tèm” ta dwe vle di “je tèm toutbon”. Men, souvan se “kite m fon w pase” ki abiye an “je tèm” fòse.

Se sa ki fè li enpòtan anpil pou nou di tèt nou, “je tèm” pa ka bay pyès gason pèmisyon pou yo kouche avè n. “Je tèm” ki pa sensè e ki pa pwouve tèt li chak jou p ap ajoute anyen nan lavi nou, si se pa touman ak plis traka ki ka fè nou plis mal pase byen. “Je tèm” ki vid gason di nou p ap ba nou plis valè nan je lòt moun ni p ap ajoute sou sa nou vo. “Je tèm” fòse sa yo pa ka ede nou reyalize lavi nou. Se sa ki fè nou pa ka kite nenpòt “je tèm” ebranle nou.

Li kapital pou nou fè moun ki di nou je tèm sa a tou konprann, se lè n alèz pou kouche ak yo n ap fè sa menm si yo ta pote tit mennaj nou. Pa paske se sa pastè legliz la di, men paske kò nou se pou nou. Se nou ki gen pouvwa pou deside sa n ap fè avè l. E menm si n ta nan yon relasyon ak yon jèn gason kounya a, nou te gentan konn fè bagay ak li, nou gen dwa pou n chanje lide. Nou ka deside di moun sa a klèman nou pa santi nou pare pou n kontinye si toutbon nou ta santi sa.  Paske gen anpil je tèm ki mennen jèn fanm menm jan ak nou anba tè. Gen je tèm ki menm aprè anpil ane ki tounen pwa 50 sou lestomak jèn fanm.

Gen anpil nan je tèm sa yo ki vòlè konfyans jèn fanm te ka gen nan tèt yo. Gen anpil nan je tèm sa yo ki tounen  istwa  ki souvan mal fini. Paske je tèm ki ap fòse w fè sa w potko prè pou w fè, tankou je tèm ki te manipile emosyon nou jis pou yo te ka kouche nou se je tèm bwat traka. Paske nou konnen moun sa a se pa t kadejak li te fè sou nou men nan fon kè nou, nou konnen gen yon kote li te fòse n san nou potko konprann sa nan moman an.

Anpil gason an Ayiti panse jèn fanm dwe yo pou fè bagay ak yo. Si w byen obsève konpòtman anpil nan yo, w ap wè taktik yo pi souvan itilize pou gen aksè ak kò fanm chita sou manipilasyon.  Sosyete a nòmalize anpil nan pratik sa yo. Malerezman, pi fò ladan yo si se pa nan fòse osnon jwe ak emosyon lòt patnè a, sa p ap mache. Bèlnègès, li lè pou w konprann ou pa dwe pèsonn pou fè bagay ak yo e pi souvan ou pa bezwen bay esplikasyon.

Atik: Krissy

Foto: Dana Scruggs

Comments

comments