Jiskaprezan, premye reyaksyon anpil paran genyen lè pitit fi yo pale ak yon tigason se bat li. Premye règ nou bay yon tifi ki nan laj adolesans pi souvan se « piga w pale a tigason». Nan tèt yo depi yon tifi gen relasyon ak yon ti gason se yon gwo danje sa ye. Menm si ti gason sa a ta yon zanmi oubyen yon konesans ki pa gen anyen pou wè ak mennaj, yo menm yo gentan wè ansent, pitit, avni gache elatriye. Si se ta yon mennaj menm, se pi rèd. Tifi sa a ap gen pou bouke pran baton, jouman, toupizi ak lawont nan lide se korije y ap korije l.

Pwoblèm nan se pa sèlman gwo kalòt ak pinisyon tifi yo sibi a. Mete sou reyaksyon lòt moun nan sosyete a genyen lè yon paran ap bat pitit fi l ki gen mennaj oubyen ki pale a yon tigason, se jan yo gade tifi a, ak etikèt yo mete sou li yo. Paske nan tèt anpil nan nou, se yon tifi cho, yon ti « pa bon » k ap fè fanmi l a paran l wont, yon timoun ki pa tann lè l. Se sa ki fè, w ap toujou jwenn vwazen osinon pwòch paran ap ankouraje yo bat epi maltrete tifi yo paske selon yo sa ap fè l kite cholin epi ret nan wòl li, pou l pa panse se yon granmoun li ye.

Anpil paran ki gen mòd reyaksyon sa a se de paran ki souvan pè pou pitit yo pa tonbe nan depravasyon osinon ansent twò bonè. Se menm modèl paran sa a ki fè tifi yo kwè yo pa ka gen yon lòt fòm relasyon a gason sinon fè bagay. Paske yo panse depi yon tifi a yon tigason pale, se koze mennaj oubyen fè bagay k ap diskite sèlman. Se sa k fè, yo toujou di tifi yo, yo pa dwe annafè ak tigason paske tifi a ti gason se gaz a alimèt. Lè konsa tou, yo toujou di yo men a ki laj yo ka gen mennaj paske yo panse laj sa a ap pwoteje yo. Sa ki souvan pa yon solisyon paske pwoblèm nan se pa relasyon tifi yo gen ak ti gason yo vre, ni a ki laj yo deside gen yon mennaj ou pa.

Yon lòt bò tou, gen paran ki pa vle tifi yo pale ak ti gason yo se pwojeksyon tèt yo yo fè sou pitit fi yo genyen yo. Paske yon bagay te rive yo lè yo te jèn, yo kwè pitit fi yo kondane pou viv menm bagay la. Souvan yo pa menm analize sa k fè yo te viv yon move eksperyans. Yo sèlman konnen yo pa vle kite sa rive pitit fi pa yo. Lè sa a yo pare pou fè tout sa k posib si tifi sa a pale ak yon tigason osinon gen yon mennaj pandan l nan laj adolesans.

Poutan, malgre tout maltretans ak veye paran yo te ka veye, tifi yo ap toujou pale ak ti gason e yo souvan kondane pou viv move eksperyans, menm si se pa sa nou ta vle pou yo. Paske nou pa prepare yo vre pou yo afwonte gason kòmsadwa, ni pandan yo jèn, ni lè yo granmoun. Jan nou leve yo a fè yo kwense, pè gason epi mete yo an danje pi plis pase jan nou panse l la. Sa k montre nou se pa ni bat yo, ni joure yo ki ka fè yo pa pale ak ti gason oubyen gen yon mennaj twò bonè.

Fòk nou aprann konnen tifi ak ti gason ka gen lòt fòm relasyon san yo pa mennaj, san yo pa oblije kouche ansanm. Li lè li tan pou n sispann fè tifi yo kwè yo ak ti gason se gaz ak alimèt. Paske danje a pa la vre. Danje a se pito pa pale ak pitit fi nou yo pou yo aprann selon eksperyans nou. Paske si nou pa pale avè yo, y ap toujou grandi ak laperèz fas ak gason epi petèt refè erè nou te pè pou yo pa fè yo.

Sa vle di, bat yon tifi pou yon ti gason p ap chanje anyen vre. Dayè nan anpil ka, baton sa a konn fè tifi a plis renmen ti gason sa a epi swiv li tout kote e menm fè de eksperyans ki p ap ede l pi devan. Olye nou bat yo pou yo pa pale ak ti gason, pito nou aprann yo jere relasyon y ap genyen ak gason pandan tout lavi yo. Konsa, y ap petèt sispann wè gen yon mennaj se yon defi y ap leve pou yo voye yon mesaj bay paran yo.

Atik: Stef-any

Foto: Krissy

Comments

comments