Menm si gen anpil avanse k ap fèt sou kesyon dwa fanm, sou libète yo genyen ak kò yo ak sou desizyon y ap pran nan lavi yo, anpil pratik ak presyon nan sosyete a kontinye toufe medam yo epi fè yo kontinye sibi enjistis. Souvan, se nan men moun ki nan antouraj pwòch yo tankou mari osnon mennaj yo yo pran presyon sa yo. Men pafwa tou, se nan men patwon, zanmi osnon lòt moun yo pa menm konnen.

Menm jan sosyete a panse yon fi ki pa vle mande oubyen pran lajan ak lòt byen materyèl nan men yon gason ki ta mennaj li osnon marise yon fanm sòt, yon “ti sina”, anpil moun gen menm reyaksyon an lè se gason ki pa ta kouche  ak yon fanm yo ta fin ede. Si yon gason zanmi yon fi, osnon ede fi sa a san l pa deside kouche l, sosyete a rele l mawozo, gwo soulye, se nèg ki ta pi sòt ki egziste nan je sosyete a. Nan lide sa a, anpil gason konprann tout sa y ap fè pou yon fi dwe kondisyone. Sa ki konn souvan fè genyen ki menm bay fi sa a presyon paske l imajine l dwe l yon bagay.

Se sa k fè, menm si yon gason ta ede yon fi san l pa t gen okenn lide dèyè tèt li, li souvan santi l koupab. Paske se prèske yon bagay nòmal pou yon gason kouche yon fi si l ta ede l fè yon bagay kèlkonk, osnon ta ede l ak bagay materyèl. Kòmsi se pri sa èd la vo e se sa tou fi a sipoze peye si l rive jwenn yon gason ede l. Se menm mantalite sa a ki rive fè nou souvan asosye valè yon fanm ak kò l sitou bouboun li, epi panse se sa k ka fè l rive akonpli anpil bagay, pami yo jwenn yon bon gason.

Se vre gen anpil gason ki gentan gate ak lide sa a. Men nou pa ka kondisyone èd n ap bay yon moun, yon fi patikilyèman. Menm jan nou pa dwe jije konpetans medam yo sou baz relasyon yo gen ak yon gason osnon sou valè gason ki ta kouche yo ; se menm jan an, nou pa ka tolere gason kontinye panse depi yo ede yon fi, yo sipoze kouche l.

Si valè yon fi pa chita nan kò l, sosyete a pa ta dwe deside se kò l pou l bay pou l jwenn èd. Yon èd sou nenpòt fòm li ta ye, nan men nenpòt moun li ta soti pa dwe kondisyone ak fè bagay. Yon paske sa rete yon libète tout fanm genyen pou deside ak kiyès e sou ki baz y ap kouche ak yon gason. Yon lòt bò, paske mantalite sa a ap fè mesye yo pi pa respekte fanm ak chwa yo fè ak kò yoAnpil gason ki leve ak mantalite sa a toujou konprann tout fi dwe yo yon bagay. Sitou si se ta yon fi yo ede. Se yon seri gason ki konn santi yo enferyè pa rapò ak fanm paske se sèl relasyon ban m ma ba w sa a yo rive devlope avè yo. Se menm kategori gason a tou ki souvan konn vyolan si yon fi pa ta deside ba yo kouche yo.

Menm jan an tou, medam yo toujou santi yo malalèz ak yon gason ki ede yo ki pa mande yo pou kouche yo. Yo menm ankò ap rele gason sa a mawozo, gwo soulye, mache fè moun pou li, paske l pa t yon gason kite mande yo kouche yo. Anpil nan yo konn tèlman santi yo wont si yon gason ede yo san lajan oubyen lòt echanj, yo konn tèlman santi yo malalèz, se yo k konn pwopoze gason an pou yo kouche avè yo pou yo rekonpanse l.

Se vre anpil konpòtman ak kwayans nou kwè ladan yo soti nan jan yo leve nou ak sa n ap wè ak tande nan antouraj nou, men souvan se inyorans ki gide aksyon ak panse sa yo. Menm jan n ap aprann ti gason n ap leve yo okenn fi pa dwe yo fè bagay menm si yo ede l, ni l pa pwopriyete prive yo, ann aprann tifi yo tou, yo pa dwe yon gason anyen menm si l ta ba yo latè. Ede tifi yo ak fanm konprann se yo k pou chwazi kouche ak yon moun, paske kò yo pa gen pri.

Atik: Stef-any

Foto: Saddi Khali

Comments

comments