Chak jou pi plis, m tojou ap chèche konprann sa ki kache dèyè chwa, konpòtman, valè, ak kwayans sosyete a ap dikte nou antanke fanm. Kòm yon jèn fanm ki fèt e ki grandi nan sosyete Ayisyèn nan, m fini pa konprann pou m grandi, gen anpil bagay m dwe ‘dezaprann’, anpil nouvo bagay m dwe reyaprann, e sitou rive aksepte pifò sa yo kontinye di m sou kòman m ta dwe ye, se manti.

beaut3

M ka met rad kout sou mwen osnon rete toutouni si m vle, e sa pa vle di mwen se yon vèmin pou sa, ni mwen ta dwe wont pou sa. Men èske mwen konnen aklè poukisa se chwa sa a mwen fè? Anmenm tan tou, èske m pran an kont evolye nan yon sosyete ki fè fanm santi yo koupab jis paske yo ekziste, se rive fè balans nan tout bagay?

M ap obsève depi plizyè ane, jan anpil tifi ak jèn fanm nan sosyete a kwè otomatikman pou yo atire atansyon moun, premye sa pou yo fè se retire rad sou yo osnon pran dèpoz seksyèl lè y ap fè foto. Ak rezo sosyo yo sa vin pran yon lòt dimansyon, se sa prèske ou wè pi souvan: lang deyò, ekate janm, montre dèyè, fè sanblan y ap desann pantalon yo, elatriye. Wi, se vre nou vle plis jèn fanm mèt tèt yo, men èske w konnen pifò medam sa yo, anpil ladan yo se viktim? E sa nou fè ak pil predatè nou kreye ak fason nou leve ti gason nan sosyete a, ki se okazyon sa yo sèlman y ap ret tann?

Anpil nan medam sa yo souvan ant 15-25 lane, se anpil tifi ak jèn fanm souvan ki ak tout inosans yo de jan yo wè lavi a toujou. Yo se viktim paske jouk jounen jodi a, nou kontinye fè tifi konnen kò yo se bagay ki pi enpòtan yo genyen depi lè y ap leve, kidonk olye nou montre yo travay sou lòt kalite yo genyen, nou fè yo ap chèche sa yo ka fè ak kò yo pou toujou atire atansyon moun sitou gason. Yon lòt bò, relijyon ak kwayans ajoute apsè sou klou, pifò règ yo genyen montre jèn fanm kòman pou yo wont de kò yo sitou lè yo nan piblik, ‘fèmen janm ou, pa chita konsa’, ‘w ap bay gason jòf’, ‘mayo sa a montre tete w twòp’… tandike yo pa janm di ti gason yo sa. Lè tifi sa yo rantre nan laj adolesan, nou plen yo ak imaj ak videyo atis etranje, ki yo menm tou viktim de yon endistri ki fè yo vann kò yo avan talan yo.

Pifò moun ki nan biznis foto, mizik, magazin, ak videyo an Ayiti prèske pa janm kesyone si yo menm tou, yo kontinye ak opresyon sa a sou kò fanm ak jèn fi nan chwa ‘kreyativite’ yo. Yo bliye si yo menm tou, yo patisipe nan kreye kilti ki fè kò fanm la sèlman pou gason konsome. W ap sezi wè gen fanm tou nan ekip sa yo, ki yo menm tou pa konsyan de enpak negatif ki genyen nan montre imaj fanm sèlman akoz de jan yo ka eksite lòt sèks la. Yo minimize sa pratik sa a ap kontinye fè nan mantalite ni fanm ni gason sou jan nou wè tifi ak fanm nan sosyete a. Okontrè, medam sa yo ka premye moun k ap di w fanm ka fè sa yo vle ak kò yo.

Wi se vre, yon fanm ka fè sa li vle ak kò l, men se lè li KONSYAN de pouvwa li gen sou kò l.  Eksplwatasyon sa a pa bay ni fanm ni tifi okenn pouvwa sou kò yo vre. Soti sou chwa pou achte ti bout pantalon an, rive sou kòman fotograf la ap di l poste pou fè foto a, entansyon ki kache dèyè sa se bay gason plezi, fè plis moun swiv ou, gen plis ‘likes’ ak kòmantè, epi? Epi anyen, nou bouche je, nou fèmen zòrèy nou, lè nou tande sa jan nou kontribye pou kreye maskilinite toksik sa a ap fè jèn fanm pase.

Nou tèlman aksepte sa kòm nòmal, nou rann menm medam nou fin eksplwate imaj kò yo agresiv. Si yon moun ta di yo, gen yon lòt jan yo ka asime seksyalite yo, san se pa nan vann kò yo, osinon si yo vle vann kò yo pou se chwa pèsonèl pa yo, nou pito chita sou gwo chèz ipwokrizi nou pou montre yo fòk yo fyè de sa, nou di yo moun k ap pale de sa yo se paske yo jalou, se “haters” yo ye.

Sa m ta vle w konprann, pa gen bagay ki pi bèl e ki pi atiran lè yon fanm/gason konprann e asime seksyalite l. Nou menm nan BN, nou pa pwofesè moral kidonk nou pa la pou nou di moun sa yo ka e pa ka fè ak kò yo. Men nou la, pou n di w ou menm bèlnègès menm si se imaj sa yo sèlman ou ta wè nan medya ak sou rezo sosyo yo, gen yon lòt fason w ka ye. Retire rad sou ou si w vle, men pa retire l paske se sa pifò moun, sitou jèn fanm parèy ou ap fè pou atire atansyon moun.

Atik: Krissy

Foto: www.sadhikhaliphoto.com

Comments

comments