Pa bò isit, fòk yon fanm fè pitit pou l ka parèt fanm toutbon nan je nou. Nou pa bezwen konnen èske li vle sa ni si l pare pou sa, nan tèt nou se yon pasaj oblije. Se sa ki esplike nou imilye fanm ki pa ka fè pitit pou yon rezon oubyen yon lòt pou nou montre yo pa fanm ase. Dayè, nou kontinye kwè pitit se byen malerèz menm si chif yo demontre plis pase mwatye fanm ki ansent nan peyi pòv yo pa t pare pou sa. Sa fè nou pa menm ka rive konsevwa yon jèn fanm ki deside li pa ta vle fè pitit. Poutan kò fanm ak tifi se pou yo, yo ka deside si yo vle manman ou non e sa pa retire anyen sou moun yo ye a.

Lè nou tande yon jèn fanm di li pa vle fè pitit, premye reyaksyon nou se pou nou chèche konvenk li. Paske nan tèt nou, yon fanm pa ka pran yon desizyon konsa pou kò l tankou kò l pa t pou li sèlman. Nou pa chèche konn ki rezon ki dèyè desizyon sa a menm si se dwa l, men nou asire nou li konprann se youn nan pi gwo erè l ap fè nan vi l paske gason p ap rete ak fanm konsa.

Lè nou aji konsa, nou patisipe nan mare ekzistans fanm ak gason nan fè yo kwè nenpòt sa yo ta vle ou deside fè nan vi yo,  fòk yon fason oubyen yon lòt sa nan benefis gason. Poutan, nou pa fè gason menm ekzijans sa a. Se jan de konpòtman sa yo ki kontribye nan fè nou wè gason kòm moun ki responsab lavi yo, ki ka pran desizyon k ap pi bon pou yo a san zatann moun pral lonje dwèt sou yo osnon diminye chans y ap ka jwenn demen akoz de desizyon sa a. Poutan, nou wè ak trete fanm tankou yon timoun nou dwe deside pou li paske li pa twò konn sa l vle e sa vòlè pouvwa fanm gen sou tèt yo. Mantalite sa yo danjere pou byennèt ak epanouyisman tifi ak fanm nan sosyete a paske se sou fondasyon sa yo nou kontinye leve tifi e sa fè nou wè fanm tankou mòso moun.

Lòt bagay nou fè ankò ki montre nou pa respekte chwa jèn fanm ki pa ta vle fè pitit, se pase sa nan rizib tankou desizyon sa a gen pou chanje. Nou di jèn fanm ki pa vle vin manman pi devan yo gen pou chanje lide. Lè konsa nou montre yo, yo poko konn sa  y ap di a ni se paske yo poko konn sa yo vle toutbon. Nou fè jèn fanm ki ta santi ni kò yo, ni lespri yo pa prè pou tounen manman santi yo manke yon fèy. Mete sou presyon sosyete a ap ba yo pou yo tounen bon madanm ki ka okipe gason pou konvenk gason an rete ak yo, jèn fanm souvan doute de pwòp tèt yo jis pou satisfè atant lòt moun gen de yo.

Enpak negatif kondisyonman sa yo nan lavi fanm devan je nou chak jou. Men nou derefize wè yo paske sa konfòte nou nan fè nou kwè se konsa pou sa ye. Se vre se fanm ki ka pote timoun, men sa pa vle di fòk tout fanm fè timoun sitou lè n ap gade nan ki eta sosyete n ap viv lan ye kote yon anviwonman fin degrade, pa gen ase resous pou satisfè bezwen tout moun mete sou tout lòt pwoblèm sosyal ak politik ankò, san konte chaj emosyonèl ak fizik fè timoun trennen dèyè l. Gen twòp rezon ki ka fè yon jèn fanm pa vle fè timoun. Sèl sa sa mande w, se respekte chwa sa a san fè fanm ki fè chwa sa a santi l koupab osnon l ap mete lavi l an danje.

Imajine, nou kòmanse leve yon jenerasyon moun kote sa yo di, sa yo vle ak sa yo ka fè gen valè e pa la pou fè yon lòt kategori moun plezi osnon nan avantaj yo sèlman. Imajine, nou sispann toupizi lespri tifi ki pa vle gen pitit e nou sispann ba yo manti nan di yo sa ap gache avni yo. Imanjine olye nou ba yo manti sa a, nou fè yo kwè kit yo manman ou pa yo ka kreye avni yo vle a. Imajine nou kite jèn fanm deside poukont yo si yo vle osnon si yo pare pou fè pitit e nou derasinnen vye mantalite sa a ki fè n kwè fòk tout fanm fè pitit la paske swadizan sa ap retire fanmi yo nan lamizè.

Imajine nou sispann wè tifi ak fanm sèlman tankou yon machin ki la pou fè timoun. Jis fè yon ti imajine nou kòmanse leve tifi tankou moun ki gen kapasite pou reyalize rèv yo e pita amelyore lavi yo. Imajine nou kòmanse wè kò tifi ak fanm tankou yon bagay ki pou yo e non tankou pwopriyete piblik nou, kote tout moun ka chwazi sa yo dwe fè ak li sof yo menm. Imajine nou kite tifi ak fanm CHWAZI sa yo vle ak deside ki sa k ap pi bon pou yo. Jis imajine jan nou ka patisipe nan chanje kondisyon tifi ak fanm nan sosyete pa nou an.

Atik: Krissy

Foto: Getty Images

Comments

comments