Sa gen kèk ane, mwen te konn pwodui yon magazin radyo ki te dire 40 minit, sou pwoblematik jenès ayisyèn lan sou yon radyo entènasyonal ki baze an Ayiti. Nan emisyon sa a, mwen te konn prezante tout inisyativ yon jèn pran osnon yo pran pou jènès la. Sa te pèmèt mwen rankontre anpil jèn gason ak jèn fanm ki gen anpil talan, asosiyasyon jèn ki chaje ak  pwojè ak potansyèl. Sipèvizè m yo, konn felisite m pou jan emisyon yo konn byen prepare. Men malgre felisitasyon yo, mwen te fatige.

dire

Mwen te fatige wè, jan strikti sosyal la monte a, menm ak tout talan, tout kapasite sa yo, yo p ap kite jèn sa yo pase pou yo reyalize sa yo vle reyalize a. Sa te kòmanse afekte mwen pèsonèlman. M te kòmanse pèdi motivasyon pou m fè emisyon sa a. Jouk yon jou, mwen t ap swiv pandan 6 mwa, yon gwoup jèn ki soti nan katye ki pi sansib yo. Jèn sa yo t ap resevwa yon fòmasyon sou metye manyèl. Se te yon òganizasyon entènasyonal ki te finanse pwojè a pou yo.

Gen youn nan yo, ki te di m yon pawòl ki te enspire m. Depi lè sa a, m chanje fason m wè bagay yo. Kite m rakonte w…

Jou gradiyasyon jèn sa yo, mwen te gentan konnen ap gen anpil diskou. Mwen pran mikwo m, mwen kòmanse fè jèn sa yo rakonte m, kòman sa te pase pou yo pandan 6 mwa sa yo. Lè m wè tout kòmanse di m menm bagay la, m vin remake se paske sponnsò yo te bò kote yo a, ki fè sa. Mwen tann fen seremoni an, mwen pran 5 nan yo, m al yon kote ki pi lwen kote spektak lan t ap fèt la. Mwen mande yo: Kisa nou pral fè ak fòmasyon sa a, nou fin resevwa a?

Gen 2 ladan yo, ki kòmanse plenyen ki di m, se vre yo pa t genyen l, men yo konnen yo p ap ka regle anyen ak sa, paske konpayi pa anplwaye moun ki soti nan zòn yo soti yo. Gen 2 lòt ki di m, y ap ret tann òganizasyon an, pou yo wè si yo p ap chèche yon kote pou yo lage yo, pou yo ka degaje yo. Gen yon lòt menm, li pa menm ka fin pale klè, li di m: “Nan peyi sa a, pa gen boulva opòtinite pou jèn, sitou pou jèn ki soti nan menm kote ak mwen, men fòmasyon sa a, se yon fenèt opòtinite yo ban m, pou m soti tèt mwen kote m ye a”. Li kontinye pou l di m: “M ta pito kòmanse montre lòt jèn nan katye a, sa yo te montre m nan, men m ap fè yon jan kanmenm”. Sa te tèlman touche m, pèspektiv li genyen an, sa te enspire m abòde kesyon jenès ayisyèn lan, yon lòt jan nan emisyon sa a.

sefini

Ti istwa sa a, m rakonte w la vle di kisa? Jan sosyete a bati a, se yon sistèm. Sa ap pran anpil tan, plizyè jenerasyon pou dekonstwi l, e kreye yon lòt sistèm ki ka ofri tout moun menm opòtinite a. Si se anfas li w vle kanpe, li ap bwaye w an antye. Paske ti fòs pa w ap twò piti. Malerezman, se ekzakteman sa 4 premye jèn yo fè. Mwen pa la pou m jije, men gen anpil chans pou yo rete fristre, pou yo bliye sa yo te aprann lan, tèlman y ap tann pou lòt moun louvri wout pou yo, paske y ap rete tann menm sistèm sa a, ki pa t konstwi pou yo e ki petèt ap pran anpil tan pou an favè yo.

Pandan m ap ekri atik sa a, dlo prèske soti nan je m. Paske m sonje gen yon epòk, mwen pa t vle tande pawòl sa a ditou. E sa se yon kansè li ye nan lavi m, pou m rive aksepte sistèm sosyal la, pa t fèt pou mwen, li pa la pou l ede m avanse e si mwen deside kanpe devan l, l ap manje m tou kri. E aprè, l ap di se paske tèt mwen pa dwat, ki fè sa rive m. Ou p ap kwè m, depi aprè entèvyou sa a, menm kòlèg nan travay mwen yo, di m apwòch mwen genyen de reyalite a, chanje.

Se vre sa fè m mal, se vre reyalite sa a ap rache kè m, men m kontan gen menm konpòtman ak dènye grenn jèn sa a. E konprann mwen, se pa yon apwòch reziyen, men pito yon apwòch ki pi entèlijan. Sa konn rive m dèfwa, pou m revolte, pou m di sa pa nòmal. Menm kontan, gen kèk grenn moun ki bò kote m, ki ka raple m objektif mwen. Paske, si w chita w ap di peyi sa a p ap ofri w anyen, li p ap janm ofri w anyen vre. Paske lè opòtinite a, ap pase devan w lan, ou p ap menm pare pou sezi l. Paske w pa t janm fè okenn preparasyon ki nesesè pou sa.

Jodi a, m vle w aprann kontoune gwo obstak yo. Toujou kenbe menm objektif ou yo. Men, pa al gaspiye enèji w pou kanpe anfas obstak ki ka vale w nan yon segond; pandan gen yon ti wout tou piti sou kote a, ou ka pase, pou kanpe sou tèt li. Jodi a, mwen envite w al pi lwen, pi fon nan rèv ou genyen yo. Kontinye aprann konnen ki valè kapasite ki kache anndan w. Pa touye tèt ou, ap chèche fè 10 mil bagay an menm tan. W ap pèdi. Ou p ap gen enèji pou mennen tout a destinasyon. Pratike sa w konnen yo. Paske sosyete a bezwen bèl nègès tankou w, ki gen kouraj, ki wè tèt li, ki konn feblès li e ki ka wè lòt moun.

Semèn sa yo, m fè anpil meditasyon sou dlo. M li anpil travay ki fèt sou dlo. E sa m kenbe, dlo toujou jwenn wout li, menm si se gout pa gout li pase dèyè mòn nan, li toujou jwenn wout li.

Tounen dlo bèl nègès. Bay tèt ou yon chans, konte sou kapasite w pou w amelyore lavi w!

Comments

comments