Bote ANNDAN

SE PA SA W BEZWEN!

M pa konn pou ou. Men mwen, m pa renmen konpetisyon. Talè ! M pap pale de konpetisyon ki ka ede moun vanse non. Tankou : konkou jeni, jwèt entèlektyèl, konkou sou spò, liv elatriye. M ap pale pito sou yon lide konpetisyon ki devlope anpil nan antouraj mwen. Yon konpetisyon sou bagay ki souvan pa itil anyen. Konpetisyon ki vle fè kwè m pi bon, lòt la pa bon. Se de jan konpetisyon sa yo, m vle pale.

belneges-10

Petèt li ka menm jan kote w ap evolye a tou. Petèt li ka pa konsa tou. Men w ka konn sou kisa m ap pale a byen. Paske se pa yon bagay ki fèt an kachèt. Se sa k fè depi tou piti, m pa t janm twò entèrese gen baz zanmi lè m te lekòl. Paske te plen ti gwoup. Chak ti gwoup sa yo t ap eseye pase pou pi bon. Yo t ap kontwole kiyès ki pi bèl. Kiyès ki gen pi bèl cheve. Kiyès ki gen pi bèl bwat osnon valiz. Konsa, ou menm ki nan ti gwoup la pèdi sa w ye. Ou sèlman tounen yon eleman nan menm gwoup la. Epi ou tounen yon jij k ap gade lòt la pou kritike l sèlman.

Ou kwè ou ta dwe rantre nan lojik sa a ?… Kontinye li

OU PA WE, OU PA TANDE!

Soti nan bèso rive nan laj granmoun, sou tout wout lavi a, w ap gen moun ki la ou ki vle pran desizyon nan plas ou. M ka konprann lè w te piti, ou pa t ko ka diferansye dlo ak dife, e se te responsabilite paran w pou veye aprè w e pran desizyon k ap bon pou ou. Men rive nan yon laj, wi laj ou ye kounya a bèlnègès, ou kòmanse grandi. Desizyon w se pa w. Chwa w se pa w. Paske ou jis kòmanse reyalize lavi w se lavi pa w. E kite m felisite w, paske sa se yon trè gwo pa pou amelyore lavi w.

Screen Shot 2015-05-27 at 1.55.31 PM

E se pou rezon sa a menm, fòk ou sispann kite moun pran desizyon nan plas ou. Kit se ti desizyon ki pa gen twòp enpòtans pase pran gwo desizyon ki fè w pè, ki destabilize w, se ou ki pou deside. E depi w santi w byen nan desizyon ou pran pou tèt ou yo, ou pa gen kont pou rann ak pèsonn, wi jan w li l la pèsonn. Ou ka rele sa egoyis osnon endividyalis, men ou pral wè enpòtans sa genyen lè w vle jwenn plas ou nan sosyete sa a ki ka fè w santi la pa la w.

Men yon lis 3 desizyon youn diferan de lòt ki byen senp, ou pa dwe kite moun pran nan plas ou ankò… Kontinye li

FÈ YON TI PE…

Nou emosyonèl anpil nan fè diskisyon. Depi w tande se defann pozisyon nou, pa gen moun ki ka fè nou tande rezon. Nou pale fò, nou pa kite lòt pale. Epi nou vle se pa nou an ki pou pase. Menm si nou wè sa n’ap di a pa fè pwa, nou wè se nou ki pi bon. Paske nou tèlman kwè nan tèt nou depase, nou pa panse pozisyon lòt la ka bon tou.

Screen Shot 2015-05-12 at 8.34.11 AM

Mwen sot viv de (2) sitiyasyon diferan ki fè m reflechi sou jan nou youn wè lòt. Kite m rakonte w yon ti eksperyans, mwen fè e jan pou nou menm bèlnègès ki vle grandi, jan sa enpòtan pou nou aprann tande… Kontinye li

OU GENLE BLIYE?

Menm si nou pa gen antrepriz tankou biznis, nou gen rapò dirèk ak lòt moun. Menm si nou pa patwon, nou chak gen yon kalite relasyon travay ak yon moun pou pi piti. Li te mèt se yon moun k’ap rann nou sèvis oswa yon moun k’ap travay lakay nou, oswa yon moun ki nan enstitisyon kote w’ap vann sèvis la.

kris

Moun sa a, ou gen relasyon travay ak li jwe yon gwo wòl nan lavi ou chak jou. Yo lave pou ou. Yo pase rad w’ap mete tout tan. Yo ba ou manje, ou ba yo sèvis tou, elatriye. Pafwa se lajan ki pèmèt relasyon sa yo egziste nan mitan nou menm ak lòt moun. Men gen kèk fwa tou, se sèvis moun nan rann nou, se bon lizay ki pouse moun nan bay tout li menm pou li fè bonè yon lòt.

Men èske w sonje trete moun sa a tankou moun… Kontinye li

SA W ITIL?

Ou konn tande pawòl sa a pa vre? Nan antouraj mwen, se toutan m ap tande l. Souvan, se paran ki di pitit yo sa. Souvan se lè timoun nan fè yon move mwayèn lekòl. Gen anpil lòt sitiyasyon, men pawòl sa a toujou sonnen tankou yon repwòch.

Nan lòt sitiyasyon takou relasyon patwon ak anplwaye, ant zanmi, elatriye pawòl sa a toujou la. Gen moun li pa fè yo anyen. Paske gen moun ki pa bay anyen regle anyen pou yo. Ki viv vaykevay, ki pa sousye yo de anyen. Poutan gen moun tou, yon senp ti kesyon konsa destabilize yo pou tout yon jounen, pafwa pou tout lavi yo menm. Chak fwa pou l ta fè yon pa pou l avanse, li sonje pawòl sa a epi l bay vag.

valew

Chak nan nou ka kontre fraz sa a sou wout nou. Yon fason oubyen on lòt. Se paske m konn sa ki fè m deside jodia ba w kèk repons si jamè yo ta poze w li yon jou. Men avan, fòm di w ou toujou dwe fè efò pou w pa di moun nenpòt koze ki soti nan bouch ou. Paske toutotan w rete pozitif se toutotan w ap rale pozitivite sou ou. Kontrè a vrè tou wi. Si w negatif, w ap rale negativite. Chak fwa w kontre on moun, fè tou sa w kabap pou w transmèt li pozitivite w ap kiltive nan ou depi jodi a. Sa w itil? Menm pou tèt ou, fòk ou reponn kesyon sa a… Kontinye li

YO PAP MENNEN W LWEN!

Anpil fwa, nou pale san nou pa reflechi. Anpil pawòl nou di konn gen move konsekans sou nou ak sou rapò nou devlope ak lòt moun. Sa konn rive nou pa t gen entansyon pou n deranje yon lòt. Men san nou pa konnen, nou fè l. Se sa ki fè li enpòtan pou veye pawòl k ap sot nan bouch ou.

ahh

Lòt jou matant mwen t’ap di m yon koze li te tande yon mesye t ap esplike.  Misye a t’ap rakonte kijan l te pase yon bon wikenn Okap. Li fin byen plae de kijan plaj nan depatman Nò yo bèl. E se lajan travay li ki mennen l la. Epi, li vin ajouite fraz sa a, ki chanje tout bagay.  Yon ti fraz tou senp, men ki vle di yon pakèt koze, ki trennen yon pakèt siyifikasyon.

Fò w ta tande sa mesye a di… Kontinye li

SA SÈLMAN WI!

Si gen yon lòt kote m pi pa renmen ale pase labank, konnen l poko egziste. Depi w tande se la m prale, tèt mwen fè m mal. M gen tout pwoblèm. Se pa poutèt gen ensekirite a non. Sa se yon rezon tou. Men plen lòt. Anplis sèvis la ki lan, gen yon liy men longè pou kanpe. Pa mande Bondye si se anba solèy la ! Mete sou sa, anplwaye yo dekouraje w. Moun yo pa gen koutwazi. Yo pa konn pale ak moun. Epi yo move pase kong. Lè y ap pale avè w kòmsi w te gen pwoblèm avèk yo.

photo 3

Lèm te nan senkyèm, mwen gen te yon pwofesè ki te make m anpil. Li te konn fè kou savwaviv. Li te toujou ap di nou : menm si nou bay lajan nou, moun yo rann nou sèvis. Yo pa esklav nou. Kit chofè, machann, chany, doktè elatriye, se ede yo ede nou. Paske si moun sa yo pat la, ou te ka gen kòb la ou pa ka fè anyen avè l. Se konsa m te tou pran abitid di bonjou tout kote m rive. Epi di moun mèsi tou menm si m peye. Kidonk lè m rive devan kesye yo labank, m toujou di bonjou. Lè m sou san m, mwen konn souri. Men gen lòt fwa m sèlman di bonjou.

Men sa ki rive m nan yon bank lòt jou… Kontinye li

SA W PARYE ?

Anpil fwa nou toujou repete ti fraz sa a ki sou fòm kesyon : sa w parye ? Lè nou bezwen konvenk yon moun ki pa twò kwè nou, nou souvan mande l : sa w parye ? M kwè jodi a si m ta mande kiyès nan nou ki prè pou parye sou tèt nou, m pa t ap jwenn anpil repons. Mwen menm ki travay di pou m gen konfyans nan tèt mwen, se pa chak jou m t’ap parye sou tèt mwen.

Avanyè, mwen t’ap pale ak yon zanmi ki t’ap di m kijan l dekouraje. Kijan lavi l difisil. Kijan l anvi abandone. Paske tou sa l fè tounen kont li. Paske tout rèv li yo poko ale nan sans li vle a. Sa te parèt yon ti jan dwòl. Paske m te nan menm sitiyasyon an. M te nan yon semèn ki pat dous ditou. M te rive nan yon pwen m te santi m bouke. M te fatige e m te anvi fè yon ti poz.

avanse

 M te gade zanmi an epi menm lè a, m te sonje kiyès mwen ye. M te sonje ki misyon m bay tèt mwen. M eseye mete lòd nan panse m. Epi mwen deside ede l. M te di l li pa dwe dekouraje. Li dwe toujou kwè nan rèv li paske yo gen valè. Menm lè a tou, m te deside ale pi devan. Paske m te di tèt mwen, si m ka ede yon lòt moun avanse, m pa gen dwa bay vag. Si yon lòt kwè nan mwen, poukisa mwen m paka kwè nan tèt pa m ?

Chemen pou w reyalize rèv ou pa gen poz, wi sa ka rive ou dekouraje men kite m raple w sa m fè pou m kontinye avanse… Kontinye li

FE YO POU W WE!

Si m pase pi plis pase yon semèn, m pa gen yon pwoblèm kèlkonk, m kòmanse ap poze tèt mwen kesyon, sa k ap pase konsa a? Pa paske mwen renmen gen pwoblèm non. Men piske m konnen nan faz mwen ye nan lavi m nan, sa mwen reve e sa mwen vle reyalize yo, m pa ka pa gen yon tèt chaje k ap tann mwen kou m fin rezoud yon lòt, m deside wè pwoblèm yo yon lòt jan.

perception

Tou sa pou m di w, si w ta remake ou menm tou, ou gen anpil sousi nan moman sa yo, ou mèt kwè m, ou nan pwosesis pou w aprann yon bagay; sa vle di ou sou wout pou w grandi. Li fasil pou di, men li pi difisil nan reyalite a pou aksepte sa. Lè pou w fè fas ak pwoblèm lavi a, sitou si w poukont ou, fòk ou met 10 fanm sou 100 fanm ou ye deja a.

Lè w fin aksepte pwoblèm yo, se yon leson yo vin montre w. Kounya ou prè pou w konnen kòman pou w pi byen pase leson an. Kite m pataje kèk abitid m kòmanse bay tèt mwen ki rann pwosesis sa a pi fasil… Kontinye li

NAN MEN W LI YE!

Tout sa n’ap itilize se pwodwi fini. Sa vle di, de twa osnon plizyè engredyen yo met ansanm pou bay yon pwodwi final. Oubyen yon bagay ki pase plizyè etap avan nou ka sèvi avè l. Pen nou manje chak jou a, rad nou mete sou nou yo, asyèt nou manje, pwodwi pou cheve, pafen elatriye.

vle

Mwen pa konn si nou sonje ti fraz sa a, nou te aprann lè nou te lekòl la, chimis Antoine Laurent Lavoisier te di: Rien ne se perd, rien ne se crée, tout se transforme. Anyen pa pèdi, anyen pa kreye tèt yo, tout bagay transfòme. Sa vle di pa gen anyen ki pèdi, pa gen anyen ki nouvo anba solèy syèl ble sa a, tout bagay se transfòmasyon. Jis yon ti egzanp pou ilistre sa m sot di a. M sèten, w’ap mande tèt ou kisa m vle rakonte ak koze transfòmasyon sa a ?

Kite m di w! men avan kite m poze w kèk kesyon… Kontinye li

Swiv zanmi’w Bèlnègès
Tumblr Logo
Fotochout/Konsepsyon BELNEGES
Belneges sou Youtube
Facebook