Bote ANNDAN

Tanpri!!!

Jodi a, m gen yon gwo sèvis m ap mande w. M konnen ou apresye bèl travay e ou konnen sa ki bon. Tanpri bèl nègès, èske ou ka fè yon ti efò pou sipòte bèl travay sa a, e patisipe pou kreye yon bagay ki pi gwo pase ni mwen ni ou? Kite m ba w plis detay.

Copy of HealthyRootsGirls

Sa gen yon ti tan, Yelitsa Jean-Charles ki se yon etidyan ayisyèn-amerikèn k ap etidye Design nan lekòl Rhode Island, kontakte m pou l te mete m okouran de travay l ap fè ak yon pwojè li genyen ki rele “Healthy Roots”. Yelitsa ak tout ekip li a, deside kreye plizyè poupe ki sanble ak ni mwen ni ou (youn ladan yo se yon ayisyèn), epi yon liv istwa pou tifi ka aprann renmen tèt yo, jan yo ye a. Mwen te kontan dekouvri yon tèl inisyativ. Si menm jan ak mwen, sa enpòtan anpil pou ou, pou pitit fi w, yon ti sè w, ti kouzin ou elatriye, rive wè tèt yo nan jwèt y ap itilize ak nan listwa y ap li,  tanpri pa ezite ede l reyalize rèv sa a.

Men kòman w ka fè sa… Kontinye li

Fè kòmsi w soud!

Dènyeman, mwen t ap tande yon ti istwa sou yon pakèt tòti. Petèt ou ka konn tande l tou. Ti istwa sa a,  enspire m  anpil pou m ekri atik sa a jodi a. Kite m rakonte w li tou.

toti1

 Se istwa yon pakèt tòti ki ki te deside al yon kote apye. Nou konnen jan bèt sa a mache dousman. Li mize nan wout anpil lè l ap deplase. Pandan yo te nan wout la konsa, kèk nan yo te kòmanse bay vag. Poukisa w konen? Kèk moun bò wout la te kòmanse dekouraje yo. M pa sonje kote yo ta prale a non. Men an nou di pa ekzanp Okap yo ta prale. Moun bò wout la t ap di : O kote bann bèt sa yo pral la a ? Yo fou ? Kilè y ap rive Okap ? Poukisa se apye yo fè wout sa a menm?

Sou tout wout la se konsa. Epi tanzantan, genyen kite kòmanse rete nan wout la ki pa vle kontinye ankò. Sa k rive Gonayiv. Sa k kanpe Lestè. Osnon sa k bay vag nèt. Anba tout pawòl dekourajman sa yo, se yon sèl tòti wi ki te rive Okap. Poukisa w konen ? Paske l te soud. Kidonk, li pa t tande kòmantè moun yo. Ni pawòl dekourajman yo t ap plede di pandan tòti yo t ap mache a. Se dènye tòti a ki enspire m plis. Paske nan wout pou n amelyore lavi nou an, nou tout se tòti. Nou tout ap fè yon wout. E nan wout sa a, gen tout kalte moun ki pou dekouraje nou. Ti istwa a, anvi fè m pataje ak ou, 2 ti konsèy…

Kontinye li

Pi bèl envestisman…

Avan, mwen te konn mande tèt mwen, eske peryòd 2o tan +, se pa peryòd ki gen plis obstak nan lavi yon moun? Lè m kòmanse pale ak moun ki lontan pi gran pase m, ki nan 50 tan +, yo tanmen rakonte m, eprèv y ap fè fas jouk kounya a, m vin dakò, eprèv se youn nan  prensip lavi a. E, si w pa fè lapè ak sa depi kounya a, l ap pi difisil pou fè fas kare ak yo pi devan.

wya

Mwen, m ret  kwè  pa gen yon peryòd nan lavi m ki pi difisil pase 2 dènye ane sa yo 2013-2015. Difisil ka twò fèb kòm kalifikatif si m ta pran pou m rakonte w jan chak jou, se eprèv k ap leve m, se yo k mennen m al dòmi 🙂 Se leson aprè leson, lavi a kontinye ap ban mwen pandan 2 dènye ane sa yo. Kòmanse nan relasyon fanmi, pase pran relasyon lanmou, zanmitay rive nan eprèv pou m konn kiyès mwen ye. Leson tout kote. M pa di w sa, paske  m sou plenyen non. M pataje sa ak ou, jis paske m vle raple w, peryòd sa yo itil pou w grandi, pou w tounen moun ou vle ye toutbon an.

Men pandan tout tan sa yo, nan mitan tout leson sa yo, ou dwe toujou pran swen tèt ou. Sa kapital. Eskize m, men ann deja klè sou sa, pran swen tèt ou a pa vle di sèlman lave cheve w, al nan stidyo fè zong elatriye. Pran swen tèt ou, ale pi lwen pase sa. Kite m pataje ak ou, 4 ti abitid ki ede m nan peryòd eprèv sa yo… Kontinye li

Ba l chans li!

Pa gen anyen ki di moun ou ye jodi a se sa w ye andann w vre. Mèwi. Ou sezi ? Ou ka pa dakò wi. Men sa pa fè anyen paske ou ka ban mwen rezon pi devan. Anpil fwa nou tèlman swiv tout sa yo ba nou, yo aprann nou, yomontre nou san nou pa kesyone yo, nou pa janm gen chans dekouvri tèt nou toutbon. Tout sa nou fè, nou fè l pou manman n, pou papa n, pou pwofesè n, pou zanmi n, pou vwazen an, ak pou sosyete a elatriye…

ana1

Depi tou piti, nou leve nou jwenn yon seri prensip ki di men kijan lavi a ye osinon men kijan lavi nou dwe ye. Yon seri wout tou dwat ki di men kijan pou n viv, men kijan n dwe wè kèk bagay, men sa ki bon ak sa ki pa bon. Yon sistèm ki pa ta gen pwoblèm non, si l te ba nou kote pou nou defini sa nou ye. Men sa ki pase, nan yon sistèm kote tout bagay gentan tou fèt, moun nou ye tout bon an gen anpil chans pou l pa janm parèt. Menm jan an tou, gen nan nou ki moun nou ye a paske nou nan yon gwoup, paske nou te rankontre yon kategori moun byen espesifik. Oubyen tou, gen nan nou ki ap chache tounen yon moun nou pa ye toutbon jis pou nou fè moun nan antouraj nou plezi. Eske w konnen konpòtman sa a, se youn nan konpòtman ki siman pral fè w fè bak sou wout pou konn ki moun ou ye a?

Ou vle konn poukisa, pa vre?… Kontinye li

Ak kiyès w ap mache?

Dènyeman an, m chita, m ap poze tèt mwen anpil kesyon. M ap mande m, poukisa depi tou piti pa ekzanp manman nou se ak tifi li plis vle nou jwe. Lè nou kòmanse gen lespri, anpil nan nou fè baz fi ansanm nan lekòl nou. Menm sou katye bò lakay nou pi souvan, se ak tifi parèy nou, nou toujou ap pale, al nan dlo, al nan mache, mennen tout lòt aktivite nou ansanm. Men, kou nou kòmanse gran, nou vin jèn fi, bagay la chanje?

yay

Nan reflechi konsa, mwen al fè yon ti rechèch sou sa, e mwen vin wè se lespri konpetisyon yo mete nan tèt nou an, ki anvayi sosyete n ap viv ladann nan, ki plis priyorize bezwen ak konfò gason yo (sosyete machis), ki youn nan prensipal koz divizyon sa a. Sa k pase a se, depi nou kòmanse demwazèl, bèl dinamik sa a ke nou te konn genyen lè nou te pi piti a,vin kraze; paske nou youn ap chèche pi bon  ke lòt olye pou nou bon ansanm. Se vre kounya a, w ap wè gen an pakèt fi k ap fè efò pou youn soutni lòt, pou youn travay ak lòt elatriye… Men an menm tan tou, nan lavi detoulèjou, rive zanmi, travay, gen sipò san konpetisyon, pataje rèv ak yon lòt fi parèy nou, poko ka reyalite anpil jèn fi, nan plizyè relasyon mwen obsève.

Sa k fè sa daprè ou? Repons lan senp. Kite m pataje l ak ou… Kontinye li

Pa janm limite tèt ou!

Anpil fwa, nou bay tèt nou objektif. Kiyès nan nou ki pa janm di pa egzanp : m vle gen yon metriz, yon pitit osnon yon lòt bagay kèlkonk ? Men sa k konn rive nan objektif sa yo, gen kèk fwa tou, nou tou di men ki kote n ap rive, men ki kote nou p ap ka rive. Sa tou ranmase lavi nou, mete l nan yon ti panye. Sa k di a, kèk nan nou pa janm rive soti ladan. Kite m rakonte w yon ti eksperyans m viv sa poko gen 2 mwa. Konsa, w ap konprann kijan sa enpòtan pou w pa janm bay tèt ou limit.

mandal

Mwen te gen yon travay pou m fè. Se te yon bagay m ta pral fè pou premye fwa. E li pa t fasil ditou. Paske m te gen pou m li plis pase 200 tèks nan lang anglè. M pa kache di w, sa te strese m anpil. Pou plizyè rezon. Tèks yo te anpil. M te plen lòt bagay pou m jere. Epi m te doute yon ti kras sou nivo anglè m. Men sa m pi sonje, se di m t ap di tèt mwen : pou di w ap kapab ?

Nan moman konsa dout ak konfizyon, ou se premye moun pou w konte sou li… Kontinye li

SWA W SA, SWA W PA SA!

Sa fè kèk jou, mwen ak manman m pa wè. Kòm mwen te gen randevou ak Vévé pou m mete très. M tou pwofite pran randevou ak li kay manman m nan pou nou fè sa. Konsa, m ap ka pase plis tan ak li. M chita sou yon ti chèz nan chanm li an. Vévé ap trese cheve m ak alonj. Papa m fè sa, li rantre, li wè mayi moulen an sou tab la. Li di “m pap manje mayi non mwen menm”.

BN1

Manman m fè sa, li kanpe, men gwosè vwa l, li di: “Sa se nan ou menm wi (yon fason pou l di, sa pa regade l). Depi w sou gaz ou tout moun konnen”. Sa w tande a, yo tou lè 2, pran babye ansanm. Papa m soti. Manman m fè sa li rechita. Li di m: “Tizo, (se konsa manman m rele m lè l pa gen pwoblèm ak mwen), m gen plizyè semèn depi m ap poze tèt mwen kesyon sa a”. M di l kisa? Li reponn mwen: “M ta renmen konn lanmou! A 57 tan daj, m pa ta renmen mouri san m pa konn sa k rele lanmou”.

Kè m fann. San m tresayi. M poko ka jwenn mo pou m reponn. Dlo anvi sot nan je m. Pawòl la sakaje m. 10 pitit ak yon gason (4 mouri), plis pase 35 lane ansanm, tribilasyon, mizè, dòmi leve manje ansanm. M di nan kè m, lanmou sa a manman m di m nan depase lanmou ant fanm ak gason. M poko ka jwenn mo toujou. Epi mwen respire, mwen di l… Kontinye li

SA PA POU OU…

Jis kounya a, m pa janm rive konprann bagay sa a. M se yon  fi se vre. Men m pa janm konen poukisa nou menm fi toujou gen sa nan jan nou viv. Nou toujou ap veye si lòt la gen yon nouvo valiz, yon nouvo rad, oubyen yon nouvo mennaj. Sa k pi rèd la se pa konnen an non. Nou pale sou sa tou. Pafwa, se pa bagay ki mechan non nou fè. Men li difisil pou nou retire defo sa a nan nou.

pou ou

Woy ! Pa di m se manti m ap fè non. Lè m te pi piti, (nan peryòd adolesans), m te konn fè sa tou. Dayè, m te nan anviwonnman ki ankouraje sa. M leve ak fi. M te nan lekòl kote ki te gen fi sèlman. Kidonk se bagay ki pase devan je m chak jou. Se bagay m konprann byen.

Kòman nou ka rive amelyore relasyon nou youn gen ak lòt sou pwen sa a? Kite m fè w 2 pwopozisyon… Kontinye li

OU SEL!

Anpil fwa, se sosyete a ki deside pou nou. Depi lè nou leve tou piti, yo tou trase yon wout pou nou. Yo di nou men sa nou dwe fè, men sa nou pa dwe fè. Dayè, yo tou ba nou bagay pou fè nou kwè sa yo vle a. Bagay ki pou fè nou rete nan wout pa yo a. Kidonk yon wout ki pa gen anyen pou wè ak wout nou menm nou ta vle fè a. Nou ka wè sa nan jwèt yo ba nou. Nan jan yo leve nou. Nan pawòl yo di nou chak jou.

bn3

Nou kwè vre nan wout sa yo. Paske anpil fwa, se sa yo mande pou n fè a nou fè. Se nan wout yo mete nou an nou rete. San nou pa chache konen kijan nou ka fè wout pa nou. San nou pa chache soti nan sa k pa ale ak moun nou ye a. Epi konsa, yon bann pawòl vinn kwit nan tèt nou. Eske w konn mande tèt ou poukisa se chwa sa ou fè, se pa yon lòt? Eske w konn kijan sosyete a mete diferans nan rapò w ap gen ak lòt moun?

Jodi a, m vle pataje wout mwen pran an ak ou… Kontinye li

ANKOURAJE!

M renmen tande, lè gen chanpyona foutbòl, epi ou wè abit la ki sou teren an,  k ap di jwè yo konsa: “Ankouraje” Ankouraje”. Chak fwa mwen tande sa, sa toujou enspire m. Paske sa pwouve m, lè w gen yon moun k ap veye pou ou, k ap rele aprè w, sa ka ede w anpil. Se sèten, sa fè anpil byen pou w gen yon moun ki dèyè w ki pou kore w.

photo 2

E sizanka, ou pa ta gen yon moun konsa? Si w pa ta gen abit, ki la pou rele dèyè w pou reyalize rèv ou yo, èske sa ta vle di pou kanpe nan wout? Mwen m pa kwè sa. E mwen menm ka temwanye (ou mèt di amèn :). Lavi m se yon ekzanp ki kontinye chak jou pwouve m, menm si m pa gen moun k ap bat bravo pou mwen, fòk mwen kontinye vanse pou m kreye lavi mwen vle a. Si w mande m èske sa fasil? M ap di w non. Sa trè difisil, lè w pa gen moun k ap bat men pou ou; Men an bon bèl nègès, depi w vle, menm san bravo pa gen anyen k ap ka kanpe w.

Si w ta nan menm ekip ak mwen. Ekip, ki souvan pa gen moun k ap di yo ankouraje men ki tèlman vle avanse a; ekip ki vle pase chanpyona sa a, menm si pi devan, yon lòt match gentan ap tann li. Ann monte teren an ansanm… Kontinye li

Swiv zanmi’w Bèlnègès
Tumblr Logo
Fotochout/Konsepsyon BELNEGES
Belneges sou Youtube
Facebook