Amelyore Lavi w

Pa janm limite tèt ou!

Anpil fwa, nou bay tèt nou objektif. Kiyès nan nou ki pa janm di pa egzanp : m vle gen yon metriz, yon pitit osnon yon lòt bagay kèlkonk ? Men sa k konn rive nan objektif sa yo, gen kèk fwa tou, nou tou di men ki kote n ap rive, men ki kote nou p ap ka rive. Sa tou ranmase lavi nou, mete l nan yon ti panye. Sa k di a, kèk nan nou pa janm rive soti ladan. Kite m rakonte w yon ti eksperyans m viv sa poko gen 2 mwa. Konsa, w ap konprann kijan sa enpòtan pou w pa janm bay tèt ou limit.

mandal

Mwen te gen yon travay pou m fè. Se te yon bagay m ta pral fè pou premye fwa. E li pa t fasil ditou. Paske m te gen pou m li plis pase 200 tèks nan lang anglè. M pa kache di w, sa te strese m anpil. Pou plizyè rezon. Tèks yo te anpil. M te plen lòt bagay pou m jere. Epi m te doute yon ti kras sou nivo anglè m. Men sa m pi sonje, se di m t ap di tèt mwen : pou di w ap kapab ?

Nan moman konsa dout ak konfizyon, ou se premye moun pou w konte sou li… Kontinye li

SWA W SA, SWA W PA SA!

Sa fè kèk jou, mwen ak manman m pa wè. Kòm mwen te gen randevou ak Vévé pou m mete très. M tou pwofite pran randevou ak li kay manman m nan pou nou fè sa. Konsa, m ap ka pase plis tan ak li. M chita sou yon ti chèz nan chanm li an. Vévé ap trese cheve m ak alonj. Papa m fè sa, li rantre, li wè mayi moulen an sou tab la. Li di “m pap manje mayi non mwen menm”.

BN1

Manman m fè sa, li kanpe, men gwosè vwa l, li di: “Sa se nan ou menm wi (yon fason pou l di, sa pa regade l). Depi w sou gaz ou tout moun konnen”. Sa w tande a, yo tou lè 2, pran babye ansanm. Papa m soti. Manman m fè sa li rechita. Li di m: “Tizo, (se konsa manman m rele m lè l pa gen pwoblèm ak mwen), m gen plizyè semèn depi m ap poze tèt mwen kesyon sa a”. M di l kisa? Li reponn mwen: “M ta renmen konn lanmou! A 57 tan daj, m pa ta renmen mouri san m pa konn sa k rele lanmou”.

Kè m fann. San m tresayi. M poko ka jwenn mo pou m reponn. Dlo anvi sot nan je m. Pawòl la sakaje m. 10 pitit ak yon gason (4 mouri), plis pase 35 lane ansanm, tribilasyon, mizè, dòmi leve manje ansanm. M di nan kè m, lanmou sa a manman m di m nan depase lanmou ant fanm ak gason. M poko ka jwenn mo toujou. Epi mwen respire, mwen di l… Kontinye li

SA PA POU OU…

Jis kounya a, m pa janm rive konprann bagay sa a. M se yon  fi se vre. Men m pa janm konen poukisa nou menm fi toujou gen sa nan jan nou viv. Nou toujou ap veye si lòt la gen yon nouvo valiz, yon nouvo rad, oubyen yon nouvo mennaj. Sa k pi rèd la se pa konnen an non. Nou pale sou sa tou. Pafwa, se pa bagay ki mechan non nou fè. Men li difisil pou nou retire defo sa a nan nou.

pou ou

Woy ! Pa di m se manti m ap fè non. Lè m te pi piti, (nan peryòd adolesans), m te konn fè sa tou. Dayè, m te nan anviwonnman ki ankouraje sa. M leve ak fi. M te nan lekòl kote ki te gen fi sèlman. Kidonk se bagay ki pase devan je m chak jou. Se bagay m konprann byen.

Kòman nou ka rive amelyore relasyon nou youn gen ak lòt sou pwen sa a? Kite m fè w 2 pwopozisyon… Kontinye li

OU SEL!

Anpil fwa, se sosyete a ki deside pou nou. Depi lè nou leve tou piti, yo tou trase yon wout pou nou. Yo di nou men sa nou dwe fè, men sa nou pa dwe fè. Dayè, yo tou ba nou bagay pou fè nou kwè sa yo vle a. Bagay ki pou fè nou rete nan wout pa yo a. Kidonk yon wout ki pa gen anyen pou wè ak wout nou menm nou ta vle fè a. Nou ka wè sa nan jwèt yo ba nou. Nan jan yo leve nou. Nan pawòl yo di nou chak jou.

bn3

Nou kwè vre nan wout sa yo. Paske anpil fwa, se sa yo mande pou n fè a nou fè. Se nan wout yo mete nou an nou rete. San nou pa chache konen kijan nou ka fè wout pa nou. San nou pa chache soti nan sa k pa ale ak moun nou ye a. Epi konsa, yon bann pawòl vinn kwit nan tèt nou. Eske w konn mande tèt ou poukisa se chwa sa ou fè, se pa yon lòt? Eske w konn kijan sosyete a mete diferans nan rapò w ap gen ak lòt moun?

Jodi a, m vle pataje wout mwen pran an ak ou… Kontinye li

ANKOURAJE!

M renmen tande, lè gen chanpyona foutbòl, epi ou wè abit la ki sou teren an,  k ap di jwè yo konsa: “Ankouraje” Ankouraje”. Chak fwa mwen tande sa, sa toujou enspire m. Paske sa pwouve m, lè w gen yon moun k ap veye pou ou, k ap rele aprè w, sa ka ede w anpil. Se sèten, sa fè anpil byen pou w gen yon moun ki dèyè w ki pou kore w.

photo 2

E sizanka, ou pa ta gen yon moun konsa? Si w pa ta gen abit, ki la pou rele dèyè w pou reyalize rèv ou yo, èske sa ta vle di pou kanpe nan wout? Mwen m pa kwè sa. E mwen menm ka temwanye (ou mèt di amèn :). Lavi m se yon ekzanp ki kontinye chak jou pwouve m, menm si m pa gen moun k ap bat bravo pou mwen, fòk mwen kontinye vanse pou m kreye lavi mwen vle a. Si w mande m èske sa fasil? M ap di w non. Sa trè difisil, lè w pa gen moun k ap bat men pou ou; Men an bon bèl nègès, depi w vle, menm san bravo pa gen anyen k ap ka kanpe w.

Si w ta nan menm ekip ak mwen. Ekip, ki souvan pa gen moun k ap di yo ankouraje men ki tèlman vle avanse a; ekip ki vle pase chanpyona sa a, menm si pi devan, yon lòt match gentan ap tann li. Ann monte teren an ansanm… Kontinye li

SE PA SA W BEZWEN!

M pa konn pou ou. Men mwen, m pa renmen konpetisyon. Talè ! M pap pale de konpetisyon ki ka ede moun vanse non. Tankou : konkou jeni, jwèt entèlektyèl, konkou sou spò, liv elatriye. M ap pale pito sou yon lide konpetisyon ki devlope anpil nan antouraj mwen. Yon konpetisyon sou bagay ki souvan pa itil anyen. Konpetisyon ki vle fè kwè m pi bon, lòt la pa bon. Se de jan konpetisyon sa yo, m vle pale.

belneges-10

Petèt li ka menm jan kote w ap evolye a tou. Petèt li ka pa konsa tou. Men w ka konn sou kisa m ap pale a byen. Paske se pa yon bagay ki fèt an kachèt. Se sa k fè depi tou piti, m pa t janm twò entèrese gen baz zanmi lè m te lekòl. Paske te plen ti gwoup. Chak ti gwoup sa yo t ap eseye pase pou pi bon. Yo t ap kontwole kiyès ki pi bèl. Kiyès ki gen pi bèl cheve. Kiyès ki gen pi bèl bwat osnon valiz. Konsa, ou menm ki nan ti gwoup la pèdi sa w ye. Ou sèlman tounen yon eleman nan menm gwoup la. Epi ou tounen yon jij k ap gade lòt la pou kritike l sèlman.

Ou kwè ou ta dwe rantre nan lojik sa a ?… Kontinye li

SA W ITIL?

Ou konn tande pawòl sa a pa vre? Nan antouraj mwen, se toutan m ap tande l. Souvan, se paran ki di pitit yo sa. Souvan se lè timoun nan fè yon move mwayèn lekòl. Gen anpil lòt sitiyasyon, men pawòl sa a toujou sonnen tankou yon repwòch.

Nan lòt sitiyasyon takou relasyon patwon ak anplwaye, ant zanmi, elatriye pawòl sa a toujou la. Gen moun li pa fè yo anyen. Paske gen moun ki pa bay anyen regle anyen pou yo. Ki viv vaykevay, ki pa sousye yo de anyen. Poutan gen moun tou, yon senp ti kesyon konsa destabilize yo pou tout yon jounen, pafwa pou tout lavi yo menm. Chak fwa pou l ta fè yon pa pou l avanse, li sonje pawòl sa a epi l bay vag.

valew

Chak nan nou ka kontre fraz sa a sou wout nou. Yon fason oubyen on lòt. Se paske m konn sa ki fè m deside jodia ba w kèk repons si jamè yo ta poze w li yon jou. Men avan, fòm di w ou toujou dwe fè efò pou w pa di moun nenpòt koze ki soti nan bouch ou. Paske toutotan w rete pozitif se toutotan w ap rale pozitivite sou ou. Kontrè a vrè tou wi. Si w negatif, w ap rale negativite. Chak fwa w kontre on moun, fè tou sa w kabap pou w transmèt li pozitivite w ap kiltive nan ou depi jodi a. Sa w itil? Menm pou tèt ou, fòk ou reponn kesyon sa a… Kontinye li

YO PAP MENNEN W LWEN!

Anpil fwa, nou pale san nou pa reflechi. Anpil pawòl nou di konn gen move konsekans sou nou ak sou rapò nou devlope ak lòt moun. Sa konn rive nou pa t gen entansyon pou n deranje yon lòt. Men san nou pa konnen, nou fè l. Se sa ki fè li enpòtan pou veye pawòl k ap sot nan bouch ou.

ahh

Lòt jou matant mwen t’ap di m yon koze li te tande yon mesye t ap esplike.  Misye a t’ap rakonte kijan l te pase yon bon wikenn Okap. Li fin byen plae de kijan plaj nan depatman Nò yo bèl. E se lajan travay li ki mennen l la. Epi, li vin ajouite fraz sa a, ki chanje tout bagay.  Yon ti fraz tou senp, men ki vle di yon pakèt koze, ki trennen yon pakèt siyifikasyon.

Fò w ta tande sa mesye a di… Kontinye li

SA SÈLMAN WI!

Si gen yon lòt kote m pi pa renmen ale pase labank, konnen l poko egziste. Depi w tande se la m prale, tèt mwen fè m mal. M gen tout pwoblèm. Se pa poutèt gen ensekirite a non. Sa se yon rezon tou. Men plen lòt. Anplis sèvis la ki lan, gen yon liy men longè pou kanpe. Pa mande Bondye si se anba solèy la ! Mete sou sa, anplwaye yo dekouraje w. Moun yo pa gen koutwazi. Yo pa konn pale ak moun. Epi yo move pase kong. Lè y ap pale avè w kòmsi w te gen pwoblèm avèk yo.

photo 3

Lèm te nan senkyèm, mwen gen te yon pwofesè ki te make m anpil. Li te konn fè kou savwaviv. Li te toujou ap di nou : menm si nou bay lajan nou, moun yo rann nou sèvis. Yo pa esklav nou. Kit chofè, machann, chany, doktè elatriye, se ede yo ede nou. Paske si moun sa yo pat la, ou te ka gen kòb la ou pa ka fè anyen avè l. Se konsa m te tou pran abitid di bonjou tout kote m rive. Epi di moun mèsi tou menm si m peye. Kidonk lè m rive devan kesye yo labank, m toujou di bonjou. Lè m sou san m, mwen konn souri. Men gen lòt fwa m sèlman di bonjou.

Men sa ki rive m nan yon bank lòt jou… Kontinye li

SA W PARYE ?

Anpil fwa nou toujou repete ti fraz sa a ki sou fòm kesyon : sa w parye ? Lè nou bezwen konvenk yon moun ki pa twò kwè nou, nou souvan mande l : sa w parye ? M kwè jodi a si m ta mande kiyès nan nou ki prè pou parye sou tèt nou, m pa t ap jwenn anpil repons. Mwen menm ki travay di pou m gen konfyans nan tèt mwen, se pa chak jou m t’ap parye sou tèt mwen.

Avanyè, mwen t’ap pale ak yon zanmi ki t’ap di m kijan l dekouraje. Kijan lavi l difisil. Kijan l anvi abandone. Paske tou sa l fè tounen kont li. Paske tout rèv li yo poko ale nan sans li vle a. Sa te parèt yon ti jan dwòl. Paske m te nan menm sitiyasyon an. M te nan yon semèn ki pat dous ditou. M te rive nan yon pwen m te santi m bouke. M te fatige e m te anvi fè yon ti poz.

avanse

 M te gade zanmi an epi menm lè a, m te sonje kiyès mwen ye. M te sonje ki misyon m bay tèt mwen. M eseye mete lòd nan panse m. Epi mwen deside ede l. M te di l li pa dwe dekouraje. Li dwe toujou kwè nan rèv li paske yo gen valè. Menm lè a tou, m te deside ale pi devan. Paske m te di tèt mwen, si m ka ede yon lòt moun avanse, m pa gen dwa bay vag. Si yon lòt kwè nan mwen, poukisa mwen m paka kwè nan tèt pa m ?

Chemen pou w reyalize rèv ou pa gen poz, wi sa ka rive ou dekouraje men kite m raple w sa m fè pou m kontinye avanse… Kontinye li

Swiv zanmi’w Bèlnègès
Tumblr Logo
Fotochout/Konsepsyon BELNEGES
Belneges sou Youtube
Facebook