BELNEGES

Bondye w la pa Renmen m!

Premye fwa mwen gen konsyans de diferans ki gen ant fanm ak gason, se nan istwa Adan ak Èv nan lekòl dimanch nan legliz manman m te mache a. E jan w konn istwa a, se te Èv ki te koupab paske se li koulèv la (satan) te sedui. Jounen jodi a m pa al legliz ankò, menm santi kilpabilite Èv la kontinye swiv mwen nan tout pati nan lavi m. Kòmanse sou desizyon m ap pran pou tèt mwen rive sou atant moun ap gen de mwen, kilpabilite Èv la pa janm kite m e dèfwa menm lè m pa konnen, m kontinye ap peye pou li. Men sa pa gen lontan mwen aprann, yon bondye ki fè w kwè w koupab pa bondye w paske pèsonn pa ka renmen moun li ye a si l toujou ap viv nan kilpabilite.

beaut2

Depi tou piti nan legliz, nou aprann moun ki reprezante tifi ak jèn fanm ki se Èv, se yon mòso moun paske se yon kòt Adan ki fè l. Fason panse sa a jouk jounen jodi a detèmine jan nou wè tifi ak fanm nan sosyete a. Nou ret kwè san yon gason, yon fanm pa konplè. Nan kilti nou, nou menm di olye pou yon fanm pa ta gen yon gason nan lavi l, pito l kwoke yon kanson nan pa pòt kay li omwen moun a ba l enpòtans.

Sa ki fè nou leve tifi ak jèn fanm ak kwayans fòk yo jwenn lòt mòso yo (ki souvan se yon gason) sinon yo p ap janm fin moun toutbon nan je nou. Kontinye li

Pa vann li, yo p ap ba w pri!

Se depi lontan, fason moun wè kò fanm ap fè gwo polemik nan lemond akoz de jan chak kilti wè l, kesyone l, oubyen sèvi avè l. Nan plizyè kote moun gen plis aksè ak edikasyon, yo gentan fè anpil avanse sou deba sa a, men sa pa vle di dosye kò fanm nan pa kontinye fè anpil pale anpil. Lakay nou an Ayiti, nou pa gen anpil tan depi nou kòmanse kesyone sa; kidonk nou mèt atann nou pandan plizyè ane ankò, sijè sa a pral kontinye fè anpil aktyalite, paske se yon dosye ki endispansab e ki frajil si n ap konsidere fason nou defini fanm ak gason lakay nou.

saddik

Soti nan depi lè yon fanm konnen se yon tifi li pral fè, rive lè tifi sa a tounen yon fanm pou tèt li,  sosyete a pi souvan fè ni fanm ni gason wè kò fanm tankou yon teren entèdi e pita kòm yon komès. Kontinye li

Kesyone chwa w ap fè yo!

Chak jou pi plis, m tojou ap chèche konprann sa ki kache dèyè chwa, konpòtman, valè, ak kwayans sosyete a ap dikte nou antanke fanm. Kòm yon jèn fanm ki fèt e ki grandi nan sosyete Ayisyèn nan, m fini pa konprann pou m grandi, gen anpil bagay m dwe ‘dezaprann’, anpil nouvo bagay m dwe reyaprann, e sitou rive aksepte pifò sa yo kontinye di m sou kòman m ta dwe ye, se manti.

beaut3

M ka met rad kout sou mwen osnon rete toutouni si m vle, e sa pa vle di mwen se yon vèmin pou sa, ni mwen ta dwe wont pou sa. Men èske mwen konnen aklè poukisa se chwa sa a mwen fè? Anmenm tan tou, èske m pran an kont evolye nan yon sosyete ki fè fanm santi yo koupab jis paske yo ekziste, se rive fè balans nan tout bagay?

M ap obsève depi plizyè ane, jan anpil tifi ak jèn fanm nan sosyete a kwè otomatikman pou yo atire atansyon moun, premye sa pou yo fè se retire rad sou yo osnon pran dèpoz seksyèl lè y ap fè foto. Kontinye li

Pa kite yo defini l nan plas ou

Li nòmal si fason w defini reyisit la se pa konsa yon lòt moun wè l. Reyisit se yon bagay ki trè pèsonèl menm si sosyete n ap evolye ladann nan vle fè nou kwè se nan yon sèl wout pou tout moun pase pou yo reyisi, e si yon moun pa ta pase nan wout sa a, nou konsidere l tankou yon pa itil. Pa ekzanp, reyisit nan mantalite ayisyèn vle di pi souvan se gen byen materyèl tankou machin, kay, tè, dènye mak telefòn elatriye…, osinon se tounen yon moun ki popilè, ki chaje kontak (menm si moun sa a pa ta menm konn tèt li).

art1

Poutan pou jèn fi k ap evolye nan sosyete ayisyèn nan, reyisit la charye yon pi gwo chay dèyè l. Kontinye li

Li pa senp!

Aprè dènye retrèt BN nan ane pase nan Le Montcel, ekip la te pase nan tout chanm yo pou fè yon dènye tchèk ak netwaye yo. Nou te sezi lè n te tonbe sou plizyè savon ak krèm pou chanje koulè ki te rete swa nan twalèt yo osnon sou ti tab anndan chanm yo. Se vre sou plas nou pa t konn kòman pou  n te konprann sa, paske nou pa t konnen ak ki entansyon moun ki t ap sèvi ak pwodui sa yo te kite yo, men yon bagay ki te fè nou plezi, pèsonn nan ekip la pa t kritike moun ki te pote pwodui sa yo. E sa, se yon ekzanp anpil nan nou ta dwe swiv. Kritike jèn fi k ap sèvi ak pwodui pou vin grimèl pa youn nan solisyon pou yo sispann fè sa.

skin-bleaching

Eske w rive poze tèt ou kesyon, kisa ki fè yon jèn fi an Ayiti vle chanje koulè l? Si kesyon sa a pa janm monte nan tèt ou, petèt ou mal plase pou kritike, joure, imilye yon moun ki ta fè chwa sa a. Kontinye li

Pa kite yo bloke w!

Konsèp pèsepsyon an gen gwo pwa sou lavi moun. Jan lòt moun wè nou, gade nou epi konsidere nou ka gen gwo enpak sou nou. Kit li pozitif osnon negatif. Se selon pèsepsyon moun nou defini tèt nou. Se pa san rezon gen bagay nou bay anpil atansyon, jan n ap abiye ka youn nan meyè ekzanp. Stil nou pran tankou rad, cheve, ak makiyaj, kote nou frekante souvan tankou lekòl, legliz, inivèsite elt., osnon jan nou deside konprann lavi a.

formation

Nan sosyete pa nou an, sanble sa pi egzajere. Anpil pwoblèm fè gen yon gwo kategori moun tankou vwazen, paran, zanmi ki deside se koze w pou yo veye. Nan konsa, moun nan tèlman konn pakou w, li tèlman veye w, li deside gen yon lè ki rive, men sa pou w ta gentan regle. Sa pa t ap yon pwoblèm si nou te gen ase kouraj pou n pa ba yo twòp enpòtans. Men se pa sa k rive. Nou pran nan presyon an. Eske w konnen gen anpil jèn fanm ki pran vye desizyon akoz pèsepsyon antouraj yo ? Konbyen fwa ou te pran tan w pou w reflechi sou sa, pou presyon sa a pa fè w kouri foure tèt ou kote w pat dwe mete l ?

Youn nan pi gwo kesyon ki toujou bay jèn fi nan sosyete nou an pwoblèm se kesyon maryaj ak pitit. Kontinye li

Nan ki etap ou ye?

Sa twò bèl lè w pran swen sa ki pou ou. Se vre li pi bèl lè w konsyan ke pran swen kò w ak pwodui ki natirèl e k ap bon pou sante w se yon pi bon envestisman. Lè w pi alèz nan kò w kit ou gwo kit ou mèg, kit ou klè ou po w fonse, lè w ou pa bezwen nan kategori bote sosyete a aksepte a pou w santi w bèl, se ka youn nan pi bèl filing ki ekziste. Men aprè, sa w genyen pou w ofri? Ki relasyon w ak tèt ou, rèv ou vle reyalize yo? Kòman w wè moun ki bò kote w, ki relasyon w ak fi parèy ou? Mwen rete kwè, ou deja konprann cheve natirèl pou kont li p ap ka fè w tounen bèlnègès ou vle ye a.

sol1

Filozofi BN nan menm nan esans li se bote anndan kou deyò. Gen yon rezon bote anndan an vin avan bote deyò a, Kontinye li

Sispann fè l pou moun!

Kit li se lekòl, nan legliz, nan travay elatriye, plizyè moun toujou ap chèche fè m konprann lè m abiye “nenpòt jan l ta ye a” se pou m fè moun plezi osnon se paske m vle atire gason ki fè m abiye konsa. Se ka yon senp kòmantè osnon yon blag pou kèk moun, men fason panse sa a ka gen anpil enpak negatif pita sou jan yon tifi oson yon jèn fanm ka wè tèt li e alèz nan kò l.

Screen Shot 2015-11-09 at 12.38.55 PM

Se yon bagay depi tou piti ki toujou atire atansyon m. Poukisa nou kwè nan kilti nou pa bò isit depi yon fi abiye, sitou si li abiye yon jan seksi se pou bay gason jòf? Nou kontinye nouri fason panse sa a chak jou nan tèt tifi ak jèn fanm nan peyi Dayiti ki bay anpil rezilta ki pa toujou nan avantaj nou. Yon bò, jounen jodi a nou kontinye gen rezilta negatif sa a, kote yon pil ak yon pakèt jèn moun (sitou fanm) ki manke osnon pa gen konfyans nan tèt yo ditou e k ap tann validasyon moun akoz de sa moun panse e ka wè de yo. Yon lòt bò, sa kontinye trennen dèyè l fenomèn asèlman (nan lari, seksyèl elatriye…) ki fè yon gason ka pèmèt li fè nenpòt kòmantè sou kò ak kòman yon fi abiye paske pou li se konpliman li fè fi a. Mete sou sa, sa vin ogmante ensekirite lakay anpil fi ki santi yo otomatikman an konpetisyon ak yon lòt pou yon bagay osi san enpòtans ki se rad ak abiman ak karaktè fizik youn ki diferan de lòt.

Poutan bèlnègès, ti travay pèsonèl ou dwe fè ak tèt ou pou w pa pran nan pyèj sa a senp. Kite m ba w kèk endis ki ka ede w wè pi klè… Kontinye li

Pito sa…

Depi m tou piti, m toujou tande manman m ap di pawòl sa a. Li toujou ap di, li pa janm jwenn pèsonn ba l anyen poutan m konn wè marenn mwen po t konfiti pou li lakay la 🙂 Li konn fè blag menm pou l di li te mèt yon kote y ap separe yon bagay, kou yo rive sou li, bagay la fini.

referans

M te toujou konn ap chèche sa pawòl sa a vle di e poukisa manman m toujou ap repete l. Jodi a mwen vin gran, se kounya a mwen konprann e wè enpòtans sa l konn ap di a. Pou listwa manman m fè 7 pitit, youn nan nou mouri depi tou piti. Madanm sa a sakrifye lavi l sou yon recho dife pandan 20 tan pou l fè edikasyon nou, okipe nou elatriye poukont li. Papa m te toujou la, men se te tankou yon papa “new freedom” li la li pa la; paske nou tout te depann de manman m pou nou viv depi jou klè rive jouk tan solèy kouche. Se  yon ekzanp sakrifis m ap toujou respekte men m deside pa chwazi ni fè menm jan an. M pa vle tounen modèl “fanm potomitan” sa a sosyete a pa sispann pwodui a.

M pa konn si se tèlman mwen tande manman m di pawòl sa a, mwen menm tou m remake m pa janm jwenn moun ban m anyen tou. Gendelè m konn mande tèt mwen, genlè mwen pran wout ki pi difisil la? Lontan sa te konn fè m kriye, sa te konn fè m tris pou m wè m poukont mwen, pou m wè se mwen mennaj pa janm voye nan stidyo ni al manje elatriye… Men si w wè sa, kounya sa pa fè m ni tris ni pè ankò. Paske mwen vin aprann lè w sou wout pou w amelyore lavi w toutbon an, lavi a p ap fè w kado. Se ou ki pral fè tèt ou kado. M konnen sa pa fasil pou dijere, men m ta renmen ou bay tèt ou leson sa a…  Kontinye li

Li pa twò ta!

M pa konnen si w remake rete mwens ke 3 mwa pou ane 2015 lan fini. Jou yo ap kouri, men yo pa janm rate menm yon minit, pou yo ba nou leson nou dwe aprann yo. L ap difisil pou m ta konnen kòman ane 2015 lan te ye pou ou ak kisa li sere pou ou pou dènye jou sa yo. Men sèl sa m konnen, nenpòt jan sa ta ye a li pa twò ta pou w aprann osnon kontinye aprann ou dwe premye priyorite nan lavi w. Jis paske, se sa w ap bezwen pou debloke tout lòt sa ki enpòtan nan lavi w yo.

ed

M pa gen kouraj ankò pou m esplike pèsonn, chèche konnen sa w ye, aksepte sa w ye,  e renmen sa w ye san w pa p chèche validasyon moun, se bay tèt ou priyorite e sa pa gen anyen pou wè ak egoyis. Aksepte tèt ou e renmen sa w jwenn ou ye a, se youn nan pi gwo travay w ap janm fè nan tout ekzistans ou. Lè m di w li pa twò ta a, li pa twò ta vre e li pa janm twò ta pou aprann fè sa. Se yon travay ki mande anpil kouraj, anpil pasyans, e se pa yon bagay k ap janm fini; e sa m pi renmen an, li se yon pasaj oblije si w vle grandi e konnen tout valè kapasite ou gen nan ou pou w ka rive amelyore lavi w toutbon vre.

Plis ou aksepte sa, plis w ap santi w byen pou w fè travay sa a. M gen kèk ti teknik m ap itilize jouk kounya a m vle pataje ak ou ki ka itil ou jan yo kontinye itil mwen an…

Kontinye li

Swiv zanmi’w Bèlnègès
Tumblr Logo
Fotochout/Konsepsyon BELNEGES
Belneges sou Youtube
Facebook