Pa gen anyen ki di moun ou ye jodi a se sa w ye andann w vre. Mèwi. Ou sezi ? Ou ka pa dakò wi. Men sa pa fè anyen paske ou ka ban mwen rezon pi devan. Anpil fwa nou tèlman swiv tout sa yo ba nou, yo aprann nou, yomontre nou san nou pa kesyone yo, nou pa janm gen chans dekouvri tèt nou toutbon. Tout sa nou fè, nou fè l pou manman n, pou papa n, pou pwofesè n, pou zanmi n, pou vwazen an, ak pou sosyete a elatriye…

ana1

Depi tou piti, nou leve nou jwenn yon seri prensip ki di men kijan lavi a ye osinon men kijan lavi nou dwe ye. Yon seri wout tou dwat ki di men kijan pou n viv, men kijan n dwe wè kèk bagay, men sa ki bon ak sa ki pa bon. Yon sistèm ki pa ta gen pwoblèm non, si l te ba nou kote pou nou defini sa nou ye. Men sa ki pase, nan yon sistèm kote tout bagay gentan tou fèt, moun nou ye tout bon an gen anpil chans pou l pa janm parèt. Menm jan an tou, gen nan nou ki moun nou ye a paske nou nan yon gwoup, paske nou te rankontre yon kategori moun byen espesifik. Oubyen tou, gen nan nou ki ap chache tounen yon moun nou pa ye toutbon jis pou nou fè moun nan antouraj nou plezi. Eske w konnen konpòtman sa a, se youn nan konpòtman ki siman pral fè w fè bak sou wout pou konn ki moun ou ye a?

Ou vle konn poukisa, pa vre?…

Trayizon se yon sijè k ap fè deba depi lontan. Dayè anpil moun itilize egzanp labib lè y ap pale sou sa. Se pa san rezon yo rele moun ki trayi moun yo Jida. Deba ak kèk sitiyasyon ki rive deja, fè nou vin pa kwè nan moun fasil. Nou toujou ap veye kilè moun ap trayi nou. Osnon fè atansyon pou sa pa rive. Men w te ka pa janm imajine si w ka twonpe tèt ou. Si w ka trayi tèt ou. Sa posib wi. Si w pran tan pou w analize jan kèk moun ap viv, w ap konpran.

Mwen, m konn yon demwazèl ki nan sitiyasyon sa a. Pafwa, m konn menm ap mande tèt mwen si l gen vizyon pa l sou lavi a. Si l pa janm gen fason pa l li panse ak wè bagay yo. Lè m di nou sa a, se pa bagay jwèt non. Ti pitit la prèske tounen yon makak. M pap pale de bèt la nan li menm non. Men de kapasite li genyen pou l kopye tout jès yo fè devan l.

Gade, li tankou yon moun yo mete nan yon fòm. Li gen kèk zanmi nan antouraj li, se yo l ap swiv. Si lòt yo mete alonj, ou pa bezwen pè. Demen kanmèm w ap wè l ak yon alonj. Si lòt yo renmen yon mizik, menm moman an li renmen l tou. Ata jan lòt yo pale a li kopye. M pa bezwen di w anyen ankò. M rete kwè gen konpòtman ki tèlman otomatik lakay li, li pa menm rann li kont si lòt yo kondisyone l.

Lè m reflechi sou sa, m di se trayi li trayi tèt li. Paske yon moun gen jan l wè bagay yo. Yon jan li reflechi. Li pa oblije ap swiv tout sa yon lòt oubyen yon gwoup ap fè ak di. Paske menm si l ta gen zanmi, sa pa vle di pou l di amèn a tout sa lòt yo di a. Kidonk li te ka yon moun ki gen tout mounite l menm si l gen zanmi. Menm si l nan yon gwoup.

konnen

Nou toujou ap repete nou bèl anndan kou deyò. Men kite m di w ou p ap konn si w bèl anndan vre si w pa dakò pou w konn moun ou ye a. Chak fwa w trayi tèt ou, ou touye chans ou genyen pou w konn tèt ou. Paske chak fwa w deside mache jan moun di, chak fwa w deside fè sa moun di ki pi bon, ou pa moun ou ye a ankò. Ou tounen yon moun tankou tout moun. Yon moun k ap viv selon kouran, sa ki alamòd, elatriye…

Menm jan ak demwazèl sa a, ou ka pa reyalize ki mal w ap fè tèt ou. Eske si moun w ap swiv yo disparèt w ap sispann viv ? M pa kwè. Paske menm si yo gide w nan sa w ap di ak fè, yo pa endispansab vre. Konstwi tèt ou. Konstwi moun ou ye a. Pa pè fè eksperyans ak tèt ou. Se la w ap konn ki moun ou ye toutbon. Se la w ap wè konpòtman w, fason w panse, fason w pale, abiye , manje, viv ap chanje. Paske moun yo fè w tounen an pa ou menm. Si w vle wè bote w gen andan w lan, fò w ba l chans pou l parèt. Fò w kite jan yo vle w ye a, pou w tounen moun ou ye toutbon an.

Pa trayi tèt ou nan swiv lamòd, zanmi ak sosyete a sèlman. Pèsòn pa ka pi byen konen kiyès ou ye vre ke ou menm. Men fòk ou deside fè wout la pou w rive konn sa.

Yo konn moun yo fè w tounen an. Fè yon ti jès lanmou. Montre w kwè nan tèt ou ase pou w pa trayi l. Montre w ka gen lide pa w tou. Montre w ka moun san w pa oblije ap swiv yon kouran pou w santi w egziste. Kòmanse jodi a menm. Chache andan w ki moun ou ye toutbon. Piga w tounen Jida pou bèl nègès ki anndan w lan.

Pa ezite kite kesyon ak pataje eksperyans pa w nan kòmantè anba atik la, n ap reponn ou byen rapid.

Stef-any pou Blòg BN nan!

Comments

comments